برگردان به زبان ساده
عما در نزد ارباب تصوف
احدیت بود آن بیتخلف
هوش مصنوعی: در نزد بزرگانی که به عرفان و تصوف میپردازند، وحدت وجود و یکتایی خداوند به طور کامل و بدون هیچ نقصی وجود دارد.
کسی او را جز او نشناسد آنجا
نباشد هیچ ممکن را حد آنجا
هوش مصنوعی: هیچکس جز خود او نمیتواند او را بشناسد و در آن مکان هیچچیز قابلتصور محدودیتی ندارد.
باطلاق وجودش انتسابست
جال ذوالجلالی را حجابست
هوش مصنوعی: وجود او مانند باتلاقی است که باعث میشود نور و جلوه عظمت خداوند در پس پردهای پنهان شود.
یکی هم واحدیت را عما گفت
نگویم من ادب را کو خطا گفت
هوش مصنوعی: یکی از بزرگان دربارهی وحدت سخن گفت و پاسخ داد که من برآورده نکردم؛ ادب را به کار نبرم تا خطا نکنم.
مراد این بوده وین خود ناتمام است
که معنی عما بیشک غمام است
هوش مصنوعی: این جمله به این معناست که آنچه گفته شده، هنوز کامل نیست و به وضوح اشاره دارد که مفهوم عما (عدم) در واقع به شدت مبهم و غیر واضح است. به عبارت دیگر، بیان کردن این مفهوم هنوز نیاز به توضیحات بیشتری دارد و خود این توضیحات نیز به طور کامل روشن نیستند.
غمام آن بین ارض و آسمانست
خود این معنی بچشم حس عیانست
هوش مصنوعی: غم من مانند فاصلهای است میان زمین و آسمان که این حقیقت به روشنی برای هر کسی قابل مشاهده است.
پس او بین سماء احدیت
بود خود با زمین خلق و کثرت
هوش مصنوعی: او در مرتبهای بالاتر از تمامی موجودات در آسمان یکتایی قرار دارد، در حالی که خود را با دنیای مادی و کثرت موجودات پیوند داده است.
مساعد نیست این معنی خبر را
که پرسیدند آن فخر بشر را
هوش مصنوعی: این عبارت به این معناست که صحبت کردن یا توضیح دادن در مورد حقیقت و مقام والای انسانی که مورد احترام و افتخار است، کار سادهای نیست و شرایط مساعدی ندارد.
ز قبل از خلق رب ما کجا بود
نبی فرمود در عین عما بود
هوش مصنوعی: پیش از خلقت، پروردگار ما کجا بود؟ نبی فرمود که در حالتی نبود و در حقیقت پوشیده بود.
پس آن حضرت که باشد واحدیت
عما نبود بود مبدای کثرت
هوش مصنوعی: حضرت واحدیت آن کسی است که در کثرتها وجود ندارد، بلکه او منبع و اصل کثرتهاست.
خود آنحضرت که باشد واحدیت
عما نبود بود مبدای کثرت
هوش مصنوعی: خود آن حضرت نماد یکتایی و بیهمتایی است و هیچ چیز دیگری وجود ندارد که بتواند با او مقایسه شود؛ او آغازکننده تنوع و کثرت در جهان است.
خود آنحضرت تعین راست لایق
محل کثرت و وضع خلایق
هوش مصنوعی: حضرت امیر، خود نماد واقعی و شایستهای است که در عین کثرت و تنوع خلایق، حقیقت واحد را نمایندگی میکند.
بود مخلوق پس خود هر تعین
نخستین عقل باشد با تمکن
هوش مصنوعی: هر مخلوقی از وجود و هستی خود ناشی میشود و نخستین اصل در این وجود، عقل است که به خاطر قدرت و استحکام خود، میتواند شکلها و تعینهای مختلفی به خود بگیرد.
کما قول نبی سلطان ابرار
نباشد در عما از خلق آثار
هوش مصنوعی: همانطور که پیامبر فرمود، هنگامی که انسانها در نادانی به سر میبرند، نشانی از بزرگان و نیکان در میان آنها دیده نمیشود.
