برگردان به زبان ساده
یک از سر ربوبیت بتحقیق
ز من بنیوش و از دل دار تصدیق
هوش مصنوعی: یک از مقام پروردگاری به طور واقعی از من بشنو و با قلبت این را تصدیق کن.
بود موقوف تعیینش بمربوب
که لابد برد و نسبت اوست منسوب
هوش مصنوعی: تعیین او وابسته به کسی است که شرایطش را داشته باشد، زیرا او باید از سوی شخصی مشخص شده و به او نسبت داده شود.
یکی مربوب باشد زان دو نسبت
که در اعیان ثابت داشت غیبت
هوش مصنوعی: یک نفر به خاطر نسبتهایی که با دو چیز دارد، تحت تأثیر آنها قرار میگیرد، در حالی که وجود حقیقیاش در واقع پنهان است.
خود از وی غیر نامی در قلم نیست
بجز اعیان ثابت در عدم نیست
هوش مصنوعی: هیچ چیزی جز نام او در قلم وجود ندارد و غیر از وجودهای واقعی که در عدم قرار دارند، چیز دیگری نیست.
بود موقوف بر معدوم معدوم
خود این بر اهل تحقیق است معلوم
هوش مصنوعی: این بیت به این مفهوم اشاره دارد که وجود موجودات وابسته به عدم و نابودی خودشان است و این نکته برای اهل علم و تحقیق کاملاً روشن و مشخص است.
ز قول سهل گویند اهل عرفان
ربوبیت ورا سریست پنهان
هوش مصنوعی: اهل عرفان میگویند که در کلام سهل، خداوند دارای راز و رمزهایی است که پنهان ماندهاند.
که گر ظاهر شود آنسر قابل
ربوبیت شود البته باطل
هوش مصنوعی: اگر آن حقیقت آشکار شود، در این صورت خود را شایسته به پروردگاری نشان میدهد و قطعاً مفهوم نادرستی خواهد داشت.
ز محیی الدین بود این نکته تعبیر
که ظاهر را بزایل کرده تفسیر
هوش مصنوعی: این جمله به این معناست که این نکته از محییالدین گرفته شده است که آنچه را که به صورت ظاهری دیده میشود، باید به نوعی دیگر تفسیر و تحلیل کرد. در واقع، او اشاره دارد که با تغییر نگرش و دیدگاه، میتوان معنا و مفهوم پنهان موجود در چیزها را کشف کرد.
شود یعین اگر زایل خود آن سر
ربوبیت شود باطل بظاهر
هوش مصنوعی: اگر آن سرپرستی وجود نداشته باشد، به نظر میرسد که همهچیز باطل و بیارزش میشود.
ببطالان حکم از آنره کرد کامل
که موقوف علیه اوست زایل
هوش مصنوعی: مردم بیکار و بیهدف کسانی هستند که از تواناییها و قابلیتهای خود به درستی استفاده نمیکنند و این باعث میشود که ارزش آنچه در اختیار دارند، از بین برود.
دگر گوید صفی بر وجه تحقیق
چو حقش در معانی داده توفیق
هوش مصنوعی: سپس کسی دیگر میگوید که در واقع، وقتی که او توانسته به درک عمیق معانی دست پیدا کند، این موفقیت را از حقیقت گرفته است.
بود سر شرط آن مستور بودن
ز اظهار و نمایش دور بودن
هوش مصنوعی: شرط اصلی در پنهان بودن کسی این است که از نشان دادن و به نمایش گذاشتن خود دوری کند.
اگر ظاهر شود از اصل سر نیست
بود سر مستتر، وان مستتر نیست
هوش مصنوعی: اگر به اصل و حقیقت توجه کنیم، دیده نمیشود که سرّ و راز در ظاهر و شکل مشخصی وجود داشته باشد، و آنچه که در پس پرده پنهان است، واقعاً وجود ندارد.
پس او از معنی خود گشته موضوع
بر او اطلاق سر نهی است و ممنوع
هوش مصنوعی: پس او به خاطر معنای خود، تبدیل به موضوعی شده که سر او را نمیتوان پوشاند و بر این اساس، در این زمینه محدودیت وجود دارد.
چو اینعالم بترتیب است موجود
وجود جمله هم در علم مشهود
هوش مصنوعی: این جهان به نظم و ترتیب خاصی وجود دارد و همه چیز در علم و دانش قابل مشاهده است.
بود سر ربوبیت همان علم
نخواهد گشت ظاهر در عیان علم
هوش مصنوعی: مفهوم این بیت این است که علم و معرفت واقعی به طور کامل در دنیای ظاهر نمایان نمیشود و به عبارتی، حقیقت ربوبیت و خداوندی را نمیتوان فقط با علم ظاهری درک کرد.
اگر ظاهر شود فرض محال است
بحال خویش ثابت در کمال است
هوش مصنوعی: اگر فرض کنیم که چیزی غیر ممکن واقع شود، در آن صورت خود فرد همواره در حالتی از کمال و ثبات قرار دارد.
