برگردان به زبان ساده
جز داغ و درد و تاب و تن از خوان کربلا
قوتی نبود قسمت مهمان کربلا
هوش مصنوعی: مهمانان کربلا جز درد و رنج و دلتنگی چیزی نداشتند و تنها چیزی که نصیب آنان شد، غم و اندوه بود.
زهر کشنده رست نه حلوای کامه بخش
برعکس نیشکر ز نیستان کربلا
هوش مصنوعی: زهر کشنده از شیرینی حلوای لذتبخش برتری دارد، مثل اینکه نیشکر از نیستان کربلا بیفایده است.
از شرم تشنگان عجب آرم که چون نسوخت
دامان و دشت و کوه و بیابان کربلا
هوش مصنوعی: از شدت شرم تشنگان شگفتزدهام که چگونه دامان، دشت، کوه و بیابان کربلا سوختند و خشک شدند.
بر داغ زخم های تو گلگون کفن دمید
هم رنگ لاله سنبل و ریحان کربلا
هوش مصنوعی: بر اثر زخمهای تو، گل سرخ به پا خاسته و رنگ آن به لاله، سنبل و ریحان کربلا شبیه شده است.
از یادکام خشک تو هرچ آب خورده بیش
پرتو ز خون دل شده رمان کربلا
هوش مصنوعی: این بیت به بیان تأثیرات عاطفی و روحی عاشورا و واقعه کربلا میپردازد. شاعر به یاد خیانتها و ظلمهایی که در آن واقعه رخ داد، اشاره میکند. او میگوید که حتی اگر از یاد و خاطرات تلخ آن روزها (خوراک خشک) بیشتر آب (احساسات و عواطف) بخورد، باز هم پرتو (نور و روشنی) آن اتفاقات ناشی از رنج و خون دلها در دل او باقی میماند. به عبارت دیگر، تاثیر کربلا بر دل مردم آنچنان عمیق است که نمیتوان آن را فراموش کرد و همیشه درخشش آن در احساسات و یادها باقی میماند.
بر آتش غم تو سراپای من نسوخت
حیرت خورم به شمع شبستان کربلا
هوش مصنوعی: آتش اندوه تو همه وجودم را سوزانده است و من در شگفتیام که چگونه شعله شمع در شبهای کربلا میسوزد.
تا روز حشر در شب قتل توکاش باز
بستی زبان خروس سحرخوان کربلا
هوش مصنوعی: تا روز قیامت، در شب قتل تو، زبان خروس سحرخوان کربلا بسته خواهد بود.
آن خرم ایستاده تو غلطان به خاک و خون
اف برحیای نخل خیابان کربلا
هوش مصنوعی: در کربلا، نخلهای خیابان به حالت افتاده و در خاک و خون غوطهور هستند، اما جایی که تو ایستادهای، احساس شادی و خرمی حاکم است.
ز اهریمنان دولت باطل به باد رفت
تاج و نگین و تخت سلیمان کربلا
هوش مصنوعی: به دلیل ظلم و فساد اهریمنان، قدرت و زیبایی تخت سلیمان در کربلا نابود شد.
در ماتم رجال به جا مانده مویه گر
جمعی زنان موی پریشان کربلا
هوش مصنوعی: در سوگ مردان باقی مانده، زنانی با موی پریشان در کربلا به عزاداری پرداختند.
محنت رسیدگان جگرتاب تفته دل
غم دیدگان واله و حیران کربلا
هوش مصنوعی: افرادی که در رنج و مشقت به سر میبرند، دلهایشان مانند آتش میسوزد و چشمانشان از غم، حیران و بیتاب کربلاست.
پر بستگان بی کس آواره از وطن
سرگشتگان بی سر و سامان کربلا
هوش مصنوعی: دل بستگان به خانه و کاشانه، مانند افرادی هستند که از وطن خود دور شدهاند و گم شدهاند، همانند افرادی که در کربلا سرگردان و بیسر و سامان هستند.
نگذاشت خصم شوم که شامی کنند صبح
با آن غریب کشته ی عریان کربلا
هوش مصنوعی: دشمن اجازه نداد که صبح با آن بیسر و بدن عریان کربلا، آرامش یافته و شکوه دینی را احیا کند.
با سرعت حساب زمان کوته است و بس
حق کی کند رجوع به دیوان کربلا
هوش مصنوعی: زمان به شدت میگذرد و برای انسانها محدود است؛ آیا خدا به گذشته و دیوان کربلا بازگشت میکند؟
روزی که دادخواه نبی حکمران ولی است
فاروق اهل باطل و حق مرتضی علی است
هوش مصنوعی: روزی که پیامبر، به عنوان حاکم و قضاوتکننده، در میان مردم باشد، مشخصکننده حق و باطل خواهد بود و علی (ع)، به عنوان پیشوای حق، در آن زمان نمایان خواهد شد.