برگردان به زبان ساده
بریز ای ساقی ای جامت سر جم
بساغر از خم اسمای اعظم
هوش مصنوعی: ای ساقی، بکار بگیر و جام خود را پر کن، و از خمئی که نامهای بزرگ در آن وجود دارد، شبنم را به شیشهها بریز.
می سر در حضور می پرستان
که بسپارند در این کوی مستان
هوش مصنوعی: بیا و خود را در جمع عاشقان شراب غرق کن، تا در این دنیای شاد و مستانه غم و غصهها را فراموش کنی.
تمامی مست صهبای الستند
مدام از نشاء/ه توحید مستند
هوش مصنوعی: همه به شدت تحت تأثیر شراب وجود خداوند هستند و همیشه از نشانههای وحدت خدا سرمست و خوشحالاند.
خدا این می بجام اولیا ریخت
ننوشد جز ولی می کش خدا ریخت
هوش مصنوعی: خداوند این می را برای اولیای خود پدید آورده است و تنها ولیالله میتواند از آن بنوشد. کسانی دیگر نمیتوانند طعم آن را بچشند.
شراب قدس ذات فیص اقدس
بجام جلوه فیض مقدس
هوش مصنوعی: شراب پاک و مقدس که از وجود فیض الهی سرچشمه گرفته، با زیبایی و شکوهی خاص در جامی نمایان شده است.
خدا افکند از میخانه ذات
که در او نفی کونینست اثبات
هوش مصنوعی: خداوند از میخانه وجود، چیزی را افکند که در آن نه اثری از دو جهان مادی است و نه نشانهای از آنها.
لطیفست و خبیر و روح پرور
دماغ اولیا زین می معطر
هوش مصنوعی: این بیت به زیبایی و بوی دلانگیز چیزی اشاره دارد که روح را نوازش میدهد و از آن بادهای لطیف و آگاهیبخش برای اولیا و افراد بزرگوار نشأت میگیرد. این تجربهای شیرین و معنوی است که احساس خوبی به انسان منتقل میکند.
ز شربش مست گشتند و بمستی
طرب کردند وقت می پرستی
هوش مصنوعی: آنها از نوشیدن شراب مست شدند و با شادی و سرور به جشن و سرور پرداختند، در زمانی که مشغول نوشیدن بودند.
طرب را چون زدندی باب ذابوا
زاتش چون شدندی آب طابوا
هوش مصنوعی: وقتی شوق و شادی به دل آدمی برسد، همچون آتش زندهای میشود که به آب تبدیل میگردد و در نتیجه، طراوت و نشاط را به زندگی میآورد.
شدندی پاک و خالص نیز حاصل
پس از حاصل شدن گشتند واصل
هوش مصنوعی: آنها پس از اینکه تجربههای مختلف را پشتسر گذاشتند و چیزهای زیادی آموختند، به مرحلهای از پاکی و خلوص رسیدند و به حقیقت پیوستند.
وصول دل هیولای کمالست
کمال صورت او اتصالست
هوش مصنوعی: دستیابی به دل، به معنای رسیدن به کمال است و کمال، در حقیقت، پیوندی است که به زیبایی و صورت واقعی آن کمک میکند.
ولی در اتصال دل بلا فرق
حبیبستی و در بحر فنا غرق
هوش مصنوعی: در اینجا بیان میشود که وقتی دل در ارتباط با محبوب است، هیچ تفاوتی بین او و بقیه وجود ندارد و در عمق و پایان وجود، همه چیز محو و غرق میشود.
مر این می را نباشد حد و غایت
نباشد می پرستان را نهایت
هوش مصنوعی: این شرابی که مینوشیم هیچ گونه حد و مرزی ندارد و برای عاشقان و میپرستان هم پایانی وجود ندارد.
می حق بیحد و میخواره بی حد
محالست انقطاع فیض سرمد
هوش مصنوعی: نوشیدن شراب بینهایت و بینهایت میخواری غیر ممکن است که از نعمتهای جاودانی به دور باشیم.
بحد ظرف و استیلای مظروف
بمستی اولیا را کرد معروف
هوش مصنوعی: این بیت به این معناست که وقتی ظرف و محتوی آن به حدی میرسند که یکی بر دیگری تسلط پیدا میکند، به همین دلیل حالتی از نشئه و مستی در اولیا (خداجویان و دوستان خدا) ایجاد میشود که این حالت به خوبی شناخته شده است.
برون از حد و افزون از شمارند
چسان پنهان کنم چندین هزارند
هوش مصنوعی: چطور میتوانم بسیاری از چیزها را که بیش از حد و شمارش هستند، پنهان کنم؟
توان تعداد استاره سما را
اگر تعداد بتوان اولیا را
هوش مصنوعی: اگر قادر به شمارش ستارههای آسمان باشیم، میتوانیم تعداد اولیای الهی را نیز بشماریم.
سواد جسم نور دل نپوشد
کسی خورشید را در گل نپوشد
هوش مصنوعی: هیچ چیز نمیتواند نور دل را بپوشاند، همانطور که خورشید نمیتواند در گل پنهان بماند.
ولایت را نشاید کرد پنهان
که خورشیدست بر گردون اتقان
هوش مصنوعی: نمیتوان ولایت را مخفی کرد، زیرا مانند خورشیدی است که در آسمان به روشنی و استواری میتابد.
ز آدم تا بخاتم هر پیمبر
ولایت دارد از دادار داور
هوش مصنوعی: از زمان آدم تا خاتم، همه پیامبران از جانب خداوند، مقام و جایگاه ویژهای در زمینه رهبری و هدایت مردم دارند.
ز شخص نوح تا آدم بود بین
مشارستند در صورت بهذین
هوش مصنوعی: از زمان نوح تا آدم، همگان در ظاهر به یکدیگر شبیه هستند و در این زمینه مشترکاند.
بنوعست این نه بر شخص معین
بصورت لیک در معنیست یک تن
هوش مصنوعی: این جمله به این معناست که موضوع مورد نظر به یک فرد خاص محدود نیست و در واقع به یک مفهوم کلی و واحد اشاره دارد. به عبارت دیگر، موضوع مورد بحث نمیتواند به شکل ظاهری و خاصی محدود شود، بلکه پیامی عمیقتر و جامعتر در خود دارد.
بصورت صد هزاران بل فزونند
ولی در معنی از صورت برونند
هوش مصنوعی: زیباییها و ویژگیهای ظاهری ممکن است بسیار زیاد و چشمگیر باشند، اما حقیقت و عمق معنا از ظواهر فراتر میرود.
عدد چون در مراتب گشت ظاهر
مراتب گشت موجود و مظاهر
هوش مصنوعی: زمانی که عدد در سطوح مختلف نمایان شد، آن سطوح به وجود آمدند و تجلیاتی را شکل دادند.
بصورت ثلثی و ثمنی و سدسی
بمعنی نیست جز یک ذات قدسی
هوش مصنوعی: این بیت بیان میکند که تقسیمبندیها و دستهبندیهای مختلفی که برای اشیاء و پدیدهها ارائه میشوند، در واقع به یک حقیقت واحد و مقدس اشاره دارند و خود به تنهایی معنایی ندارند. در نهایت همه چیز به یک وجود واحد و باارزش برمیگردد.
ولایت را مطابق با عدد کن
دماغ درک معنی را مدد کن
هوش مصنوعی: ولایت را به عدد متناظر کن و هوش و درک لازم را برای فهم آن فراهم کن.
ولایت مطلق و موجود بر حق
بتقیید آمد از اطلاق مطلق
هوش مصنوعی: حاکمیت کامل و حقیقی، با محدودیتهایی روبرو شده است.
برون زد خیمه از اوج تقدس
تجلی کرد در آفاق و انفس
هوش مصنوعی: چادر مقدس او بیرون آمد و در جهان و در دلها شکوفا شد.
سرایت کرد در طور مسالک
بسر سینه سینای سالک
هوش مصنوعی: در دل سالک، نور حقیقت و معرفت گسترش یافته و در مسیرهای معنوی او شکوفا شده است.
ز سمت السیر این بیدای ایمن
درختی گشت پیدا سبز و روشن
هوش مصنوعی: از طرف حرکت، این درخت بید با شکوفههای سبز و روشن، به صورت ایمن و سالم نمایان شد.
بدیدارش نمودی آتش از دور
چو شد نزدیکتر شد جلوه نور
هوش مصنوعی: وقتی او را از دور دیدم، آتش عشقش را حس کردم، اما هرچه نزدیکتر شدم، نور زیبایی او بیشتر نمایان شد.
ز بیخ و اصل و شاخ و برگ ناگاه
تکلم کرد بر انی انا الله
هوش مصنوعی: ناگهان، از ریشه و اصل و شاخه و برگ، صحبت کرد و گفت: من خدا هستم.
ز سر تا ناخن پا منجلی شد
ز دل بگذر تن سالک ولی شد
هوش مصنوعی: از سر تا ناخن پا، پاک و شفاف شدم و از دل گذشته، بدن سالک به کمال رسید.