برگردان به زبان ساده
ساقی جان بجام من ریخت می مدام دل
گشت ز پای تا سرم مست مدام جام دل
هوش مصنوعی: ای ساقی، پیوسته در جام من شراب بریز، زیرا دل من از سر تا پا همیشه مست و شاداب است.
ملک دلست رام من سکه دل بنام من
دل همگی بکام من من همگی بکام دل
هوش مصنوعی: دل من مانند یک پادشاه در اختیار من است و آنچه در دل دارم، مانند سکه‌ای ارزشمند است. همه چیز برای دل من مهیا است و من نیز خوشبختی را برای دل خود می‌خواهم.
صدر جلال پادشه شاه براوست متکی
کوه و زمین و آسمان صف زده در سلام دل
هوش مصنوعی: پادشاه باعظمت بر تخت نشسته است و تمام کوه‌ها، زمین و آسمان در احترام و سلام به او ایستاده‌اند. دل انسان نیز به این مقام والا احترام می‌گذارد.
عقل ستاده پشت در عشق بگاه مستقر
نوبت سلطنت زند بر طبقات بام دل
هوش مصنوعی: عقل به درگاه عشق ایستاده و منتظر است که در زمان مناسب به سلطنت بر دل‌ها برسد.
عرش بدان معظمی گشت بپای دل زمی
دولت عرش اعظمی یافت ز فیض عام دل
هوش مصنوعی: عرش به عظمت و بزرگی خود، بر اثر عشق و احساسی که در دل وجود دارد، به مقام والایی رسید. این مقام والا به برکت عشق و احساس عمومی دل پیدا شد.
داده ببحر جوش را هوش و خرد سروش را
چرخ گشاده گوش را تا شنود کلام دل
هوش مصنوعی: خداوند به انسان توانایی و دانش بخشیده است و گوش او را با دقت آماده کرده تا بتواند کلمات دل و رازهای وجود را بشنود.
دی ز سمای دل مهی دید مرا بمهمهی
گفت نمایمت رهی برد و نبرد نام دل
هوش مصنوعی: دیروز در آسمان دل، ماهی مرا دید و به مهمانی خود دعوت کرد. گفت: تو را راهی را نشان می‌دهم که در آن نام دل وجود دارد و می‌توانی آن را بیابی.
گفتم ماه من توئی دلبر و شاه من توئی
جز تو که داد خواهدم شرح دل و پیام دل
هوش مصنوعی: به او گفتم که تو نورچشمی من و محبوب منی، هیچ کس جز تو نیست که به درد دل و احساسات من گوش بدهد و جوابگو باشد.
گفت که فاش میکند دعوی مستواللهی
ارض و سماست واله و کون و مکان غلام دل
هوش مصنوعی: او بیان میکند که ادعای او درباره‌ی مالکیت زمین و آسمان، ناشی از حالتی است که او به آن دلبستگی عمیق دارد و همه چیز در عالم و وجود برای او به مانند خدمتگزارانی به قلب او تبدیل شده‌اند.
گفتم من گدای تو خاک در سرای تو
میدهدم ندای تو فیض علی الدوام دل
هوش مصنوعی: گفتم که من فدای تو هستم و آماده‌ام تا در خانه‌ات خدمت کنم. صدای تو همیشه مرا خوشحال میکند و وجود تو به من نعمت می‌دهد.
کعبه توئی مراد را راه توئی معاد را
اینکه دهی جماد را سرعت سیر گام دل
هوش مصنوعی: تو خود کعبه‌ای که مقصد و آرزو در آنجا قرار دارد و تو راهی برای رسیدن به معاد و زندگی دوباره هستی. تو می‌توانی به موجودیت‌های بی‌جان نیز، شتاب و حرکت بدهی تا دل‌ها را به سوی خود جذب کنی.
دید بطوع بنده ام مرده شاه زنده ام
داد بدست سر من سلطنت تمام دل
هوش مصنوعی: من به خلوص و بافت جوانی خود به شاه خدمت کرده‌ام، اما اکنون که الماس عمرم پایان یافته، برای من تنها فرادستی و حکمرانی بر دل‌هایم باقی مانده است.
مالک ملک دل شدم رسته ز آب و گل شدم
آدم معتدل شدم از شرف مقام دل
هوش مصنوعی: من صاحب قلب خود شدم، از وجود مادی رها شده‌ام و به انسانیت واقعی دست یافته‌ام. اکنون در حالت تعادل به سر می‌برم و به مقام والای دل دست یافته‌ام.
مست مدام حق منم باده جام حق منم
سر تمام حق منم از سر اهتمام دل
هوش مصنوعی: من هر لحظه در حال نوشیدن شراب هستم، آن باده که حق من است. من به کمال و تمامیتی که می‌خواهم دست یافته‌ام و این از عشق و توجه قلبی من نشأت می‌گیرد.
صبح صفای منتظر شام ندارد از اثر
گونه و زلف آن پسر صبح دلست و شام دل
هوش مصنوعی: صبح، زیبایی و صفا دارد اما شامی ندارد که به زیبایی و تأثیر چهره و موی آن پسر باشد. صبح نمایانگر دلشاد و شادابی است اما شام نمی‌تواند این احساس را بدهد.
