برگردان به زبان ساده
اگر بعرش کشد دوست فرش ایوان را
ز دست دل نتواند کشید دامان را
هوش مصنوعی: اگر دوست روی خوش به ما نشان دهد و به ما محبت کند، دل نمی‌تواند خود را از محبت او جدا کند و نمی‌تواند از زندگی شیرین و خوشایند با او دست بکشد.
بروی یار که پنهان و آشکار من اوست
که اوست نیک نگر آشکار و پنهان را
هوش مصنوعی: به روی یار نیکوکارم که در خفا و در آشکار، خود اوست؛ او را به خوبی ببین و به درستی توجه کن که در هر دو حالت چه نماهایی دارد.
مرا دو دیده بدامان ز درد عشق بریخت
بدان مثابه که دامان ابر باران را
هوش مصنوعی: چشمان من از شدت درد عشق، اشک می‌ریزند، مانند اینکه لباس ابر از باران خیس می‌شود.
ز زلف اوست پریشانی دل همه جمع
اگر ز جمع توان برد پی پریشان را
هوش مصنوعی: دل همه به خاطر زلف او به هم ریخته است و اگر از این جمع بتوانی کسی را که پریشان حال است پیدا کنی، این کار دشواری خواهد بود.
زمانه بر سر جان چنگ برد و دندان زد
نکو شناخت حریفان آب دندان را
هوش مصنوعی: روزگار به شدت به جان انسان حمله می‌کند و به او آسیب می‌زند. اما انسان نیکوکار می‌تواند دوستان واقعی و حریفان قدرتمند را بشناسد و درک کند.
دل من و تن من شاهباز بود و قفس
شکست باز دل این تنگنای زندان را
هوش مصنوعی: دل و جان من همچون پرنده‌ای آزاد بودند، اما قفس زندگی و محدودیت‌ها باعث شد که این احساس را تجربه کنم.
بریخت پر خود از فر عشق یافت دو بال
چو شاهباز بساعد نشست سلطان را
هوش مصنوعی: عشق مانند پرش را از خود رها کرد و به مانند یک پرنده شاهباز، بال‌هایی برای پرواز پیدا کرد و به جانب سلطان نشست.
ز راه عشق کسی جان نبرد خیر دهاد
خدای قافله سالار این بیابان را
هوش مصنوعی: هیچ کس در مسیر عشق جان خود را از دست نمی‌دهد، زیرا خداوند، که هدایت‌گر این مسیر سخت و پرتلاطم است، با مهربانی و فیض خود از آنان حمایت می‌کند.
مرا کشید ز فقر و فنا بدولت دوست
که خضر یافت ز ظلمات آب حیوان را
هوش مصنوعی: دوست مرا از فقر و نابودی بیرون کشید، مانند خضر که در تاریکی‌ها آب حیات را پیدا کرد.
کنون سر من و سامان من بهمت اوست
که دل بسایه اش از سر گرفت سامان را
هوش مصنوعی: اکنون همه چیز من و وضعیت من به لطف اوست؛ زیرا دل من به سایه او پناه برده و از او آرامش یافته است.
بگلشن رخ دولت هزار دستانم
که دولتیست بگلشن هزار دستان را
هوش مصنوعی: در گلستان زیبایی‌ها، چهره خوشبختی هزاران دستان را دارم که آن خوشبختی متعلق به گلستانی است که هزاران دستان را در خود دارد.
فراق بر سر دل زد هزار پتک و فری
چو پتک یافت دل آماده کرد سندان را
هوش مصنوعی: فراق به دل آسیب‌های زیادی زده و باعث شده که دل در برابر این مشکلات، مقاوم شود، مانند آهنی که زیر پتک و سندان آماده می‌شود. دل به سمت تحمل و سازگاری پیش می‌رود.
رسیده بود مر این کارد تا بستخوانم
چو عشق بود در او سخت کرد ستخوان را
هوش مصنوعی: این جمله به این معناست که کارد به اندازه‌ای به بدنش نزدیک شده که به وسط استخوانش رسیده است و این به خاطر شدت عشق اوست که این درد را تحمل می‌کند. به طور کلی، نشان می‌دهد که عشق می‌تواند انسان را تا مرزهای سختی و درد ببرد، و او این درد را با صبر و استقامت تحمل می‌کند.
هزار مرتبه مردیم و باز زنده شدیم
بهیچ می نخرند اهل معرفت جان را
هوش مصنوعی: ما بارها و بارها جان خود را از دست داده‌ایم و دوباره زندگی کرده‌ایم، اما اهل معرفت ارزش جان را در هیچ چیز نمی‌دانند.
ز دست زلف تو ای فتنه تو کفر انگیز
خدای حفظ کناد از بلای ایمان را
هوش مصنوعی: ای زلف تو که باعث فتنه و آشفتگی است، خداوند از خطرهایی که برای ایمان پیش می‌آید، محافظت کند.
شکست عشق تو عهد صفا و بست که دوست
ز دوست می نتواند شکست پیمان را
هوش مصنوعی: عشق تو به گونه‌ای عمیق و مستحکم است که هیچ کس نمی‌تواند بر این دوستی وفادار، حتی اگر دلیلی برای جدایی باشد، پا بگذارد.
