برگردان به زبان ساده
راه در معموره ها گر نیست این دیوانه را
راه می دانیم ای دل گوشهٔ ویرانه را
هوش مصنوعی: اگر در این دنیا راهی برای تو وجود ندارد، ما راهی برای این دیوانه میدانیم. ای دل، گوشهای از ویرانه را در نظر بگیر.
می کند خالی دل ما را ز غم های جهان
از کرم هر کس که پر می می کند پیمانه را
هوش مصنوعی: هر کسی که با مهربانی و بخشندگی خود، دل ما را از غم ها و ناراحتی های دنیا خالی و پر از شادی می کند، همچون کسی است که جامی را از شراب پر می کند.
از تجلی با صفا دارد جهان را روی او
می کند روشن ز پرتو شمع ما این خانه را
هوش مصنوعی: جهان به خاطر زیبایی و نور وجود او روشن میشود و مانند شمعی که در خانه میتابد، خانهمان نیز از نور او روشن و زنده است.
خوش نمی آید به گوش خلق جز بانگ تهی
زان سبب واعظ همی گوید بلند افسانه را
هوش مصنوعی: صدای تهی و بیمحتوا برای مردم خوشایند نیست، به همین دلیل واعظ همواره داستانهایی بلند و جذاب میگوید.
حق به دست طالب دنیاست گر کافر شود
برهمن بسیار زینت داده این بتخانه را
هوش مصنوعی: در اینجا گفته میشود که حق و حقیقت تنها در دست کسانی است که به دنبال دنیا و مادیات هستند، حتی اگر آنها از نظر دینی کافر باشند. این اشاره دارد به اینکه دنیا و مادیات میتواند به گونهای فریبنده و جذاب باشد که انسانها را به خود جلب کند، و این تجملات و زینتهای دنیوی میتواند زندگی انسانها را تحت تأثیر قرار دهد.
گر در مسجد نگردد باز جز وقت نماز
دایماً باز است در بر روی ما میخانه را
هوش مصنوعی: اگر کسی در مسجد تنها به وقت نماز برنگردد، میبیند که در میخانه همیشه به روی ما باز است.
ای که می خواهی ز راه دیده او آید به دل
آب و جارویی بزن اول در کاشانه را
هوش مصنوعی: اگر میخواهی کسی به دل تو راه پیدا کند، ابتدا باید در دل خودت را باز کنی و زمینه را برای ورود او فراهم سازی.
من نمی بینم سعیدا در جهان بیگانه ای
با وجود آن که کس محرم نشد جانانه را
هوش مصنوعی: من در این عالم کسی را نمیتوانم ببینم که مانند دلم آشنا و محرم باشد، با وجود اینکه دیگران هیچگاه درک نمیکنند و به عمق وجود من دسترسی ندارند.