برگردان به زبان ساده
ز خط رحیم نشد حسن یار با احباب
به چشم آینه از توتیا نیامد آب
هوش مصنوعی: از نوشته‌های رحیم، زیبایی یار با دوستانش در آینه نمایان نشد، زیرا از توتیا، چیزی به چشم نیامد.
ز خط عذار تو سر حلقه نکویان شد
شود ز حلقه خط گرچه حسن پا به رکاب
هوش مصنوعی: از زیبایی چهره‌ات، زنجیره زیبایی‌ها آغاز شده است. اگرچه زیبایی در حرکت و پا، به مانند یک همراهی است، اما خط زیبای چهره‌ات جلوه و شکوه خاصی به آن می‌بخشد.
چه آفتی تو که شمشیر آبدار بود
نظر به جلوه مستانه تو موج سراب
هوش مصنوعی: تو چه بلایی هستی که حتی شمشیر تیز هم وقتی به زیبایی و جذابیت تو نگاه می‌کند، مانند موجی از سراب به نظر می‌رسد.
به آبداری لعل تو چشم بد مرساد!
که از نظاره او تشنه می شود سیراب
هوش مصنوعی: به زیبایی و دلربایی تو، هیچ ستمی و آسیب نخواهد رسید، زیرا زیبایی تو چنان دلرباست که هر بیننده‌ای از دیدن آن سیراب و شاداب می‌شود.
دل از نظاره روی تو جمع چون گردد؟
کتان رفو نپذیرد ز پرتو مهتاب
هوش مصنوعی: چطور دل می‌تواند با دیدن روی تو آرام بگیرد؟ در حالی که مانند پارچه کهنه‌ای است که نمی‌تواند از نور مهتاب آسیب نبیند.
حجاب جلوه خورشید نیست پرده صبح
فروغ روی ترا چون کند نهفته نقاب؟
هوش مصنوعی: حجاب مانع تابش خورشید نیست. پرده صبح چگونه می‌تواند زیبایی چهره تو را پنهان کند؟
شود ز چین جبین بیش دلربایی حسن
چنان که از رگ تلخی است خوشگوار شراب
هوش مصنوعی: زیبایی چهره و جذابیت کسی آنقدر است که اگر از خوبی و شیرینی آن همه شگفتی بگوییم، مانند این می‌ماند که طعم خوش یک نوشیدنی دلپذیر از تلخی رگ‌ها بگذراند.
ز شعله بال سمندر ورق نگرداند
چگونه روی ترا می برآورد ز حجاب؟
هوش مصنوعی: اگر شعله‌ی بال سمندر نتواند ورق را برگرداند، چگونه ممکن است که تو را از حجاب بیرون آورد؟
به آه از جگر داغدار قانع شو
که دلپذیرترست از کباب، بوی کباب
هوش مصنوعی: به جای اینکه همیشه به دنبال لذت‌های ظاهری و مادی باشی، گاهی اوقات باید از احساسات عمیق و واقعی خود راضی باشی. احساساتی مانند درد و غم می‌توانند ارزشمندتر از لذت‌های زودگذر باشند، چرا که آن‌ها عمیق‌تر و واقعی‌ترند.
خموش باش که از راه پوچ گویی ها
به نیم چشم زدن سر به باد داد حباب
هوش مصنوعی: سکوت کن، زیرا با سخن گفتن بی‌مورد ممکن است مشکلاتی برایت به وجود آید، همانند حبابی که به آسانی از بین می‌رود.
مدان ز غصه مسلم گشاده رویان را
که هست صد گره از سبحه در دل محراب
هوش مصنوعی: نگران نباشید از غصهٔ کسانی که چهره‌ای گشاده دارند، چرا که در دل آن‌ها صدها مشکل و گره وجود دارد.
عمارت تن خاکی به گرد خواهد رفت
چنین که قافله عمر می رود به شتاب
هوش مصنوعی: بدن خاکی ما روزی ویران خواهد شد، همان‌طور که کاروان عمر به سرعت در حال گذر است.
ملایمت سپر تندی حریفان است
کدو شکسته نگردد به زور باده ناب
هوش مصنوعی: نرمی و آرامش می‌تواند از تهاجم و خشونت دشمنان محافظت کند، زیرا در برابر زور و فشار، حقیقت و اصالت نمی‌شکند و از بین نمی‌رود.
شد از نماز فزون غفلت دل زاهد
چنان که جنبش گهواره است باعث خواب
هوش مصنوعی: دل زاهد آنقدر غافل شده که حالا حتی نماز هم نتوانسته او را بیدار کند، مانند جنبش گهواره که باعث خواب کودک می‌شود.
ز هفت پرده نگردد نگاه زندانی
حجاب دیده وران نیست عالم اسباب
هوش مصنوعی: از هفت پرده، نگاه زندانی نمی‌تواند بیرون بیفتد و دلیلی برای وجود دنیای خارجی وجود ندارد.
شتاب عمر ز قد دو تا زیاده شود
که هست طاق کهن تازیانه سیلاب
هوش مصنوعی: عمر انسان به سرعت در حال گذر است و این روند سریع‌تر از آنچه که به نظر می‌رسد، ادامه دارد. زمان به مانند تازیانه‌ای است که بر عمر ما می‌کوبد و ما را به سمت پایان می‌برد.
شود ز باده مرا سیر چشم و دل صائب
اگر به شبنم گل ریگ می شود سیراب
هوش مصنوعی: اگر با نوشیدن شراب چشمانم سیراب و دل آرام گیرد، صائب؛ پس مانند شبنم بر گل، با خاک نرم سیراب می‌شوم.
