برگردان به زبان ساده
برگ عیش من بود رنگینی افکار خویش
از تماشای بهشتم فارغ از گلزار خویش
هوش مصنوعی: زندگی شاداب من ناشی از تنوع و زیبایی افکار خودم است و از تماشای بهشت خودم فاصله گرفته‌ام و به گلزار خودم نمی‌اندیشم.
از فروغ عاریت دل تیره گردد بیشتر
قانع از شمع و چراغم با دل بیدار خویش
هوش مصنوعی: این بیت به این معناست که وقتی که دل انسان به نور و روشنی واقعی نرسد، همواره در تاریکی و ناامیدی باقی می‌ماند. انسان باید به روشنی درونی و فهم عمیق از زندگی دست یابد، و نباید به نورهای سطحی و زودگذر اکتفا کند. در حقیقت، باید با دل آگاه و بیدار خود به دنبال نور واقعی باشد، نه فقط به منابع موقت و سطحی.
نیست ممکن بار بر دل‌ها ز آزادی شوم
تا توان چون سرو بستن بر دل خود بار خویش
هوش مصنوعی: اینجا بیان می‌شود که انسان نمی‌تواند به راحتی از بار آزادی رها شود، زیرا مثل سرو که می‌تواند بار سنگینی را بر دوش بکشد، او نیز باید با سختی و مشکلات زندگی خود مواجه شود و از آن‌ها عبور کند.
خودفروشی پیشه من نیست چون بیمایگان
نیستم افسرده‌دل از سردی بازار خویش
هوش مصنوعی: من به خودفروشی و راضی کردن دیگران رو نمی‌آورم، چون مانند بیمارانی که ناتوان و افسرده‌اند، نیستم و از بی‌حوصلگی بازار و زندگی‌ام ناراحت نیستم.
خنده بر سیل حوادث می‌زنم چون کبک مست
داده‌ام از سخت‌جانی پشت بر کهسار خویش
هوش مصنوعی: من به مشکلات و چالش‌های زندگی می‌خندم و مانند کبکی که به مستی دچار شده، از وقایع دشوار و سختی‌ها به خودم استقامت می‌بخشم و به کوه‌های خودم پشت می‌کنم.
نیست چون فرهاد چشم مزد از شیرین مرا
می‌شود شیرین به شکّر کام من از کار خویش
هوش مصنوعی: چشم من به دنبال پاداشی از شیرین نیست، بلکه عشق و محبت او را باعث خوشحالی و شیرینی در زندگی‌ام می‌داند.
تیغ جوهردار من بیرون نیامد از نیام
تا نکردم رهن صهبا جبه و دستار خویش
هوش مصنوعی: تیغ گران‌بهای من از غلاف بیرون نیامد تا زمانی که جام می و لباس و دستار خود را به دیگران ندادم.
خواب امنی را که می‌جستم به صد چشم از جهان
بعد عمری یافتم در سایه دیوار خویش
هوش مصنوعی: سال‌ها در جستجوی آرامش و امنیت بودم و حالا با چشمان باز، این آرامش را در کنار دیوار خانه‌ام پیدا کرده‌ام.
از جنون تا حلقه اطفال را مرکز شدم
داغ دارم چرخ را از عیش خوش‌پرگار خویش
هوش مصنوعی: از دیوانگی تا حلقه‌های بازی بچه‌ها، در مرکز توجه قرار گرفتم و احساس گرما و عشق دارم، مانند چرخشی که ناشی از شادی و لذت خودم است.
درد بستان وجود از تیره‌بختی چون قلم
رزق من کوتاهی عمرست از گفتار خویش
هوش مصنوعی: درد و رنجی که از بدشانسی به من رسیده، مانند قلمی است که روزی‌ام را محدود کرده است و کوتاهی عمر من از حرف‌ها و سخنان خودم ناشی می‌شود.
از حیات بی‌وفا استادگی جستن خطاست
ماندگی آب روان را نیست از رفتار خویش
هوش مصنوعی: نباید از زندگی بی‌وفا مقاومت کرد، زیرا مانند آب روان، ماندگاری ندارد و این به رفتار خودمان بستگی دارد.
بادپیمایی است صائب ناله بی فریادرس
می‌زنم مهر خموشی بر لب اظهار خویش
هوش مصنوعی: من در حال پرواز هستم و در قلبم ناله‌ای دارم که بی‌صداست. به‌نوعی بر لب‌هایم مهر سکوت زده‌ام و از خودم چیزی بیان نمی‌کنم.
