برگردان به زبان ساده
در سر زینت خودآرا می رود آخر سرش
حلقه فتراک طاووس است از بال و پرش
هوش مصنوعی: در بالای سر زینتی درخشان دارد و در پایان، حلقهای که به شکل طاووس است، به عنوان دنباله و نشانهای از زیبایی و شگفتگی، بر او قرار دارد.
هرکه دارد خرده خود از نواسنجان دریغ
همچو گل در هفته ای می ریزد از هم دفترش
هوش مصنوعی: هر کس که دارای عیبی است، مانند گل که در طول یک هفته به تدریج از هم میپاشد و فرصتهای خود را از دست میدهد، باید از انتقادهای دیگران پرهیز کند.
چون سبو هرکس کند، بالین زدست خشک خویش
ازشراب لاله گون ریزند گل دربسترش
هوش مصنوعی: هر کسی که سبویی در دست دارد، از آن شراب قرمز رنگ میریزد و گلها در بستر او میرویند، همچون کسی که در کنار خیالها و آرزوهایش میخوابد و از خشکی وجودش میکاهد.
شمع من در هر که آتش می زند پروانه وار
رنگ عشق تازه ای می ریزد ازخاکسترش
هوش مصنوعی: شمع من در هر کسی که شعله میزند، مانند پروانهای به عشق جدیدی رنگ میبازد و از خاکسترش میریزد.
روزن آهی شود هرموی براندام او
هرکه باشد عود خام آرزو در مجمرش
هوش مصنوعی: نسیم ملایمی به وجود او میوزد و هر کسی که باشد، در دلش آتش آرزوهای بیپایان شعلهور است.
سوخت هرکس را که داغ آتشین رخساره ای
پرده دار اخگر خورشید شد خاکسترش
هوش مصنوعی: هر کسی که از زیبایی و جاذبهٔ خاصی برخوردار باشد، حقیقتاً قلبها را میسوزاند و باعث میشود که عشق و علاقه به او همچون آتش، سوزان و خطرناک شود. در نتیجه، آن فرد به خاکستر تبدیل میشود و تمام آن عشق و شور و شوق به زودی محو میگردد.
گر چنین از زنگ می آید برون آیینه ام
چشم می بازد به اندک فرصتی روشنگرش
هوش مصنوعی: اگر صدای زنگ از دور به گوش برسد، آینهام به سرعت چشمش را باز میکند و در کمترین فرصت، روشناییاش را نشان میدهد.
می کند چون موی آتشدیده مشق پیچ و تاب
رشته زنار ازشرم میان لاغرش
هوش مصنوعی: موهای آتشینش مانند رشتهای پیچ و تاب دارد و از شرم در میان اندام لاغرش به طرز زیبایی برافراشته است.
بیضه اسلام گردید آن سنگین ز خط
همچنان صلب است دربیداد چشم کافرش
هوش مصنوعی: در این بیت، شاعر به نقشی که بیعدالتی و سختی بر زندگی انسانها دارد اشاره میکند. او بیان میکند که با وجود مشکلات و ظلمهایی که وجود دارد، برخی افراد همچنان به سختی و محکم بودن خود ادامه میدهند و این موضوع خاصه بر افرادی که به اعتقادات اسلامی پایبندند، تأثیر منفی دارد. در عین حال، دیدگاه افراد کافر نسبت به این مسائل نیز بررسی میشود. در مجموع، شاعر به نقد وضعیتهای اجتماعی و دینی پرداخته و اثرات منفی آنها را بر روحیه و باورهای افراد بیان میکند.
دولت دنیا نگردد جمع صائب با حضور
شمع می لرزد تمام شب به زرین افسرش
هوش مصنوعی: سعادت و خوشبختی دنیا به جمع صائب نمیرسد؛ چرا که با وجود شمع، تمام شب تاج طلاییاش میلرزد.