برگردان به زبان ساده
گرنبیند همچو نرگس زیر پا می زیبدش
گر نخیزد پیش پای گل زجا می زیبدش
هوش مصنوعی: اگر کسی مانند نرگس (گل خاصی) را نبیند، همچنان در زیر پا زندگی میکند و اگر پیش پای گل نرود، از همان جا زندگی‌اش ادامه پیدا میکند.
حسن محجوبی که با خود میکند بیگانگی
گر نپردازد به حال آشنا می زیبدش
هوش مصنوعی: شخصی که به صورت زیبا و دلنشین با دیگران رفتار میکند، اگر به خوبی از علاقه و نزدیکی آشنایان پرهیز کند، در واقع به خودآگاهی و صفای دلش آسیب می‌زند.
گل که دریک هفته خواهد شاد سازد عالمی
گر بود در آشنایی بیوفا می زیبدش
هوش مصنوعی: گیاهی که می‌تواند در یک هفته شادی و سرزندگی را به جهانی ببخشد، اگر در نزدیکی فردی بیوفا باشد، به بیهودگی خواهد گذراند.
گوهر شهوار را آرایشی در کار نیست
ترک زینت گر کند،نام خدا، می زیبدش
هوش مصنوعی: زیبایی واقعی نیازی به آرایش ندارد. اگر این زیبایی به تزیینات بیفتد و نام خدا در آن باشد، به آن زیبایی می‌بخشد.
می توان رودید دراندام او چون طفل اشک
پرده های چشم اگر سازد قبا می زیبدش
هوش مصنوعی: می توان در نگاه او دید که مانند یک کودک، در صورتش اشک به چشم می آورد، اگر لباس زیبایی به تن کند، به او بسیار می آید.
از لطافت پنجه سیمین او نازکدل است
ورنه خون عاشقان بیش از حنا می زیبدش
هوش مصنوعی: به خاطر نرمی و لطافت دست‌های او، دل‌های عاشقان بسیار حساس و آسیب‌پذیر هستند؛ در غیر این صورت، خون عاشقان باید بیش از رنگ حنایی که بر دست می‌نشیند، او را تحت تأثیر قرار دهد.
غیر گستاخ است،می گردد دلیر از التفات
زنجیر بیجا به از لطف بجا می زیبدش
هوش مصنوعی: وقتی که به کسی توجه نمی‌شود، بی‌پروایی میکند، اما اگر به او توجه شایسته‌ای شود، دلیر و شجاع می‌گردد. در واقع، گاهی توجه بیجا بهتر از بی‌توجهی است.
هرکه باشد می کند ازدیده بیگانه شرم
هرکه از خود منفعل گردد حیا می زیبدش
هوش مصنوعی: هر کسی که به خودآگاهی و اعتماد به نفس برسد، از نگاه دیگران خجالت نمی‌کشد. اما آن کس که از خود بی‌خبر و منفعل است، حیا و شرم را در زندگی‌اش احساس خواهد کرد.
این جواب آن غزل صائب که می گوید اسیر
هرچه می پوشد چوگل نام خدا می زیبدش
هوش مصنوعی: این شعر به این معناست که هر کسی که تحت تأثیر چیزهایی قرار گیرد که به آن‌ها وابسته است، به نوعی همانند یک گل زیباست که در سایه نام خدا به زندگی ادامه می‌دهد. در واقع، این تصویر نمادی از زیبایی و شکوه در کنار احساس اسیری و وابستگی است.
