برگردان به زبان ساده
دارم ز تو ساده دلیها گله بسیار
پهن است درین دامن دشت آبله بسیار
هوش مصنوعی: من از سادگی و بی‌خیالی‌های تو بسیار ناراحتم. در این دشت، مشکلات و دردها فراوان است.
از سختی ره زود شود آبله پامال
ورنه ز دل سنگ تو دارم گله بسیار
هوش مصنوعی: اگر در مسیر زندگی سختی‌ها را زود پشت سر بگذارم، این زخم‌ها و مشکلات نخواهند ماند. اما اگر به دل سنگی تو نگاه کنم، از اینکه نتوانستم محبتی از تو دریافت کنم، ناراحتم.
بارست به دل تهمت ناگاه، و گرنه
بر یوسف ما نیست گران سلسله بسیار
هوش مصنوعی: در دل ناگهان تهمتی وارد شد، و در غیر این صورت، برای یوسف ما این زنجیرهای زیاد سنگین نیست.
زنهار به هر چیز ملرزان دل خود را
کاین خانه خطر دارد ازین زلزله بسیار
هوش مصنوعی: مواظب باش که دل خود را از هیچ چیزی نلرزانی، چون این خانه در معرض خطر زلزله‌های زیادی است.
چون صبح به این عمر تنک مایه مشو شاد
کاین یک دو نفس رانبود فاصله بسیار
هوش مصنوعی: با طلوع صبح، به خود مسلط باش و شاد نباش، زیرا اینکه این عمر کوتاه است و تنها اندکی از آن باقی مانده، فاصله‌ی زیادی با پایانش وجود دارد.
نتوان سخن تلخ به شیرین دهنان گفت
ورنه ز لب لعل تو دارم گله بسیار
هوش مصنوعی: نمی‌توان به کسانی که زبان شیرینی دارند، سخنان تلخ و ناگوار گفت، وگرنه از لب‌های زیبای تو شکایت‌های زیادی دارم.
در زمین نیست گهر سنج، و گرنه
در پرده دل هست مراآبله بسیار
هوش مصنوعی: در دنیا چیزی با ارزش‌تر از دل وجود ندارد؛ اگرچه در ظاهر و در زمین، ارزش‌ها را نمی‌توان سنجید، اما در دل انسان حقایق و گنجینه‌های فراوانی وجود دارد.
از خرده اسرار نشد هیچ کس آگاه
گم گشت درین ریگ روان قافله بسیار
هوش مصنوعی: هیچ‌کس از رازهای کوچک آگاه نشد و در میان این روانهٔ ریگ، کاروان‌های بسیاری گم شدند.
پیمانه می کشتی طوفان زده باشد
بزمی که دراو هست تنک حوصله بسیار
هوش مصنوعی: اگر در میخانه‌ای جشن و میگساری برپا باشد، اما وضع آن به گونه‌ای باشد که دستخوش طوفان و مشکلات باشد، در واقع افرادی که در آنجا حضور دارند، به شدت بی‌تاب و ناراحت هستند.
گرآب حیات است، چو استاد شود سبز
چون خضر مکن مکث درین مرحله بسیار
هوش مصنوعی: اگر آب حیات وجود دارد، وقتی به یک استاد تبدیل شود، به مانند خضر (که نماد زندگی و جاودانگی است) به سرسبزی می‌رسد. پس در این مرحله زمان را تلف نکن و بیش از حد تأمل نکن.
گرد رمه افزون بود از فوج گرانسنگ
سر برکت هست نهان درگله بسیار
هوش مصنوعی: جمعیت گوسفندان زیاد است و از گروه سنگین‌وزن بیشتر است، اما برکت و ارزش واقعی در گله‌ای نهفته است که نمی‌توان به‌راحتی آن را دید.
چون ریگ ز هر موج مراتخت روانی است
ایجاد کند شوق ز خود راحله بسیار
هوش مصنوعی: به مانند شن‌هایی که از هر موج دریا به سمت سواحل می‌آید، اشتیاقی در دل ایجاد می‌کند که منجر به حرکت و جستجو می‌شود.
این دایره ها تابع پرگار قضا یند
صائب مکن از گردش گردون گله بسیار
هوش مصنوعی: این دایره‌ها مانند شکل‌هایی هستند که سرنوشت و قضاوت بر آن‌ها حاکم است، پس از گردش روزگار شکایت نکنید.
