برگردان به زبان ساده
از سعی، کار عشق شود خام بیشتر
پیچد به مرغ بال فشان دام بیشتر
هوش مصنوعی: هرچه بیشتر تلاش کنی، عشق به نتیجه نمی‌رسد و پیچیدگی‌ها و مشکلات بیشتری ایجاد می‌شود. مانند پرنده‌ای که با بال‌هایش در دام گرفتار می‌شود.
از خط فزود شوخی آن چشم پر خمار
درنوبهار دور کند جام بیشتر
هوش مصنوعی: از نظر لطافت و زیبایی، آن چشم خماری که در بهار برای ما جذاب است، می‌تواند ما را از نوشیدن بیشتر شراب و خوشی‌ها دور کند.
تا بر محک زدم می شیرین و تلخ را
دارم ز بوسه رغبت دشنام بیشتر
هوش مصنوعی: من برای سنجش طعم شیرین و تلخ، از بوسه‌ای که تمایل به آن دارم، بیشتر از دشنام‌ها تجربه دارم.
از سنگها عقیق به همواریی که داشت
تحصیل نام کرد درایام بیشتر
هوش مصنوعی: عقیق، که نوعی سنگ قیمتی است، به خاطر صاف و هموار بودنش در طول زمان مورد توجه و محبوبیت قرار گرفت و نام آن در زمان‌های زیاد بر سر زبان‌ها افتاد.
پیران تلاش رزق فزون از جوان کنند
حرص گدا شود صرف شام بیشتر
هوش مصنوعی: پیرمردها برای به دست آوردن روزی بیشتر از جوان‌ترها زحمت می‌کشند، اما در نهایت این حرص و طمع باعث می‌شود که بیهوده از زندگی خود خرج کنند.
از اوج اعتبار نیفتد اهل خلق
مست غرور افتد ازین بام بیشتر
هوش مصنوعی: هرگز اعتبار و جایگاه انسان نباید تحت تأثیر غرور و خودبزرگ‌بینی قرار بگیرد؛ زیرا ممکن است این حالت او را به سقوط و افت بیشتر بکشاند.
موی سفید مرهم کافوری دل است
بیمار را سحر بود آرام بیشتر
هوش مصنوعی: موی سفید مانند پماد کافور است که به درد دل بیمار آرامش می‌بخشد و او را در صبحگاه بیشتر تسکین می‌دهد.
از زاهدان سرد نفس پختگی مجوی
در سردسیر میوه بود خام بیشتر
هوش مصنوعی: از آدم‌های زاهد و خشک‌سیرت نباید انتظار کمال و پختگی داشت، چرا که در شرایط سرد فقط میوه‌های نارس و خام به دست می‌آید.
مانند آب چشمه ز کاوش فزون شود
چندان که می خوری غم ایام بیشتر
هوش مصنوعی: چندین بار که از چشمه آب بنوشی، متوجه می‌شوی که غم روزهای گذشته بیشتر می‌شود.
از ره مرو به ظاهر هموار مردمان
در خاکهای نرم بود دام بیشتر
هوش مصنوعی: در راه زندگی، نباید فریب ظاهر آرام و نرم افرادی که به ظاهر خوب و بی‌خطر به نظر می‌رسند را خورد، زیرا ممکن است در پس این ظاهر، خطرات و دام هایی وجود داشته باشد.
صائب به گریه کوش که از دیده سفید
آن کعبه راست جامه احرام بیشتر
هوش مصنوعی: به شدت اشک بریز، زیرا از چشمان خالی تو، کعبه به لباس احرام نیازمندتر است.
