برگردان به زبان ساده
کی ز خواریهای غربت می کند پرواگهر؟
دایه از گردیتیمی داشت در دریا گهر
هوش مصنوعی: کی از تلخی‌های زندگی در دوری و تنهایی نگران می‌شود؟ آیا مادری که در دریا فرزندش را به دنیا آورده، از این نگران است که چه بر سر او می‌آید؟
خاکساری قسمت صاحبدلان امروز نیست
در صدف گرد یتیمی داشت برسیماگهر
هوش مصنوعی: امروز به افراد با دل و صفا، جایی برای افتادگی و خاکساری نیست. در دل غم یتیمی، جواهری گرانبها نهفته است.
جوهر ذاتی به نور عاریت محتاج نیست
درشب تار از فروغ خود شود پیدا گهر
هوش مصنوعی: ذاتی و ارزش‌های واقعی هیچ‌گاه به نور و کمک دیگران نیاز ندارند. حتی در تاریکی شب، با درخشندگی خود، خود را نمایان می‌سازند.
ماه کنعان رابرابر می کند باسیم قلب
درترازو آن که می سنجد سخن راباگهر
هوش مصنوعی: ماه کنعان به خوبی و زیبایی در مقایسه با عشق و احساسی که در دل است، سنجیده می‌شود. آن کس که می‌سنجد، سخن و احساسات را با ارزش واقعی و درونی می‌سنجند.
از تجردپایه روشندلان گرددبلند
جای بر سر می دهندش چون شود یکتاگهر
هوش مصنوعی: افراد روشندل که در مقام تجرد و دوری از دنیای مادی قرار دارند، به مقام بلندی دست می‌یابند و به همین دلیل بر سر می‌ریزند. وقتی که شخص به یکتایی و وحدت برسد، ارزشمند و ارزنده می‌شود.
روزی روشندلان از عالم بالابود
آب از دریا نمی گیرد ز استغنا گهر
هوش مصنوعی: روزی افرادی فرهیخته و با بصیرت از عالم بالاتر و عمیق‌تر از زندگی روزمره و مادی قدرتمندتر خواهند بود. آنها مانند دریا هستند که به غنای درونی خود تکیه می‌کنند و از منابع بیرونی بهره‌مند نمی‌شوند.
زیر پای خود نبیند همت سرشار من
گر مرا ریزند چون دریا به زیر پاگهر
هوش مصنوعی: نمی‌بیند که تلاش و توانمندی من چقدر زیاد است، حتی اگر مرا به اندازه‌ی دریا زیر پا بگذارند.
بی سخن کش هم سخن می آید از دل بر زبان
گر به پای خویش بیرون آید از دریاگهر
هوش مصنوعی: اگر کسی سکوت کند، احساساتش خود به خود به زبانش می‌آید، مانند زیبایی که وقتی از دریا بیرون می‌آید، به راحتی نمایان می‌شود.
نیست ممکن از روانی اشگ رامانع شدن
دارد از بی دست وپایی در گره صد پا گهر
هوش مصنوعی: آبرو و عزت وجود انسان از احساسات و اشک‌های او نشأت می‌گیرد و نمی‌توان از این حساسیّت‌ها جلوگیری کرد. احساسات عمیق و عشق واقعی مانند گوهرهای گرانبها هستند که در دل گره می‌خورند و نمی‌توان از آنها غافل شد.
ماه کنعان از غریبی شدعزیز روزگار
پای می پیچد به دامان صدف بیجاگهر
هوش مصنوعی: ماه کنعان به خاطر دوری و غریب بودنش در روزگار عزیز می‌شود. در نتیجه، به دور از دنیای خود، به دامان صدفی که در واقع جای او نیست، متمایل می‌شود.
می کند از ساده لوحیها همان یادوطن
گرچه درخاک غریبی می شود بیناگهر
هوش مصنوعی: آدمی که ساده‌دل است، حتی در دوری از وطن می‌تواند تجربیات او را آگاه کند و به او بینش بهتری بدهد.
خاکساری کم نسازد صائب آب روی مرد
از بهای خود نمی افتد به زیر پا گهر
هوش مصنوعی: تواضع و humility هیچ از ارزش و احترام افراد نمی‌کاهد و مانند این است که طلا هرگز ارزش خود را از دست نمی‌دهد، حتی اگر به زمین بیفتد.
