برگردان به زبان ساده
طلایی شد چمن ساقی بگردان جام زرین را
بکش بر روی اوراق خزان دست نگارین را
هوش مصنوعی: چمن به رنگ طلایی درآمده است. ای ساقی، جام زرین را به گردش درآور و بر روی برگ‌های خزان، دستی با رنگ زیبا بکش.
سر زلفی که در دنبال دارد خط معزولی
کم از خواب پریشان نیست چشم عاقبت بین را
هوش مصنوعی: موهای زیبا و گیسوهایی که در دنبالش آمده، کم از خواب آشفته‌ای نیست که خواب را بر چشم‌های عاقبت‌نگر حرام کند.
نگاه ساده لوحان بر حریر خواب می غلطد
همیشه خار در جیب است چشم عاقبت بین را
هوش مصنوعی: افرادی که بی‌خبر و ساده‌اندیش هستند، همواره در خیال و خواب‌های شیرین زندگی می‌کنند و نمی‌دانند که در زیر این زیبایی‌ها، مشکلات و سختی‌ها وجود دارد. چون کسانی که دوراندیش و واقع‌بین هستند، می‌دانند که حتی در زیباترین چیزها نیز درد و رنجی پنهان است.
نوای شور محشر خنده کبک است در گوشش
چه پروا از فغان عاشقان آن کوه تمکین را؟
هوش مصنوعی: آوای شاداب و پرالتهاب کبک در گوش اوست، و او هیچ توجهی به ناله‌های عاشقان ندارد، بنابراین این کوه که نمادی از سکون و استقامت است، به احساسات آن‌ها بی‌اعتناست.
دلم هر لحظه از داغی به داغ دیگر آویزد
چو بیماری که گرداند ز تاب درد بالین را
هوش مصنوعی: دل من هر لحظه از یک درد به درد دیگر می‌رسد، مانند بیماری که از شدت درد، بیمارستان را ترک کرده و نمی‌تواند آرام بگیرد.
دل مشکل پسند من به گرد آن سخن گردد
که دل پیش از زبان آماده گردد حرف تحسین را
هوش مصنوعی: دل من که سخت پسند است، به دور سخنی خواهد چرخید که قبل از اینکه زبان به تحسین بیاید، دل آماده شنیدن آن باشد.
ید بیضا چرا فرعون را در آستین باشد؟
به دست بوالهوس مپسند آن دست نگارین را
هوش مصنوعی: چرا معجزه‌ای بزرگ مانند دست سفید موسی در دستان فرعون باشد؟ این دست زیبا و خوش‌نقش را به دست کسی که به دنبال خوش‌گذرانی است، نده.
فلک را ماندگی از گردش خود نیست یک ساعت
که از رنج سفر پروا نباشد خانه زین را
هوش مصنوعی: آسمان هم به خاطر چرخش خود لحظه‌ای متوقف نمی‌شود و از رنج سفر و سختی‌ها نباید نگران بود، زیرا این حالت ماندگار نیست.
ندارند اهل غفلت طاقت میدان اهل دل
تواند قطره ای از جای بردن خواب سنگین را
هوش مصنوعی: افراد غافل و بی‌خبر، توانایی درک و تحمل میدان عشق و دل را ندارند. تنها کسی که بیدار است و در خواب سنگین غفلت نیست، می‌تواند قطره‌ای از آن میدان را برداشت کند.
مرا در چرخ آورده است صائب طفل خودرایی
که از شوخی گذارد در فلاخن کوه تمکین را
هوش مصنوعی: من را مانند بازیچه‌ای به چرخش درآورده است، مانند کودکی که از سر شوخی سنگی را به فلاخن می‌اندازد تا کوهی را به چالش بکشد.
به جای لعل و گوهر از زمین اصفهان صائب
به ملک هند خواهد برد این اشعار رنگین را
هوش مصنوعی: صائب می‌گوید از سرزمین اصفهان به جای سنگ‌های گرانبها و جواهرات، این اشعار زیبا و رنگارنگ را به هند خواهد برد.
