برگردان به زبان ساده
مکن کوتاه در ایام خط زلف پریشان را
که باشد ناگزیر از مد بسم الله دیوان را
هوش مصنوعی: در زمانه‌ای که زلف پریشان وجود دارد، نباید در کم کردن آزارها و مشکلات خود عجله کرد، زیرا این وضعیت به ناچار از مسیر خود پیروی خواهد کرد.
ز آزار دل سرگشتگان بگذر که این خجلت
ز میدان سر به پیش افکنده بیرون برد چوگان را
هوش مصنوعی: از آزار دل کسانی که در حیرت و سردرگمی هستند، پرهیز کن؛ زیرا این شرمندگی باعث شده که سر خود را پایین بیندازند و دیگر به میدان نروند.
می روشن گهر میخانه را تاریک نگذارد
چراغ از خون گرم خود بود خاک شهیدان را
هوش مصنوعی: چراغی که از خون گرم شهیدان روشن شده باشد، نمی‌گذارد که میخانه تاریک بماند. به عبارتی، ایثار و از خودگذشتگی شهیدان باعث می‌شود که فضا و زندگی همچنان روشنی و رونق داشته باشد.
بهار حسن خوبان آب و رنگ از عشق می گیرد
که دارد تازه شور بلبلان زخم گلستان را
هوش مصنوعی: بهار زیبایی و رنگارنگی خود را از عشق به دست می‌آورد و این عشق باعث می‌شود شور و شوق بلبلان زخم خورده از گلستان، دوباره روشن و تازه شود.
اگر دیوانه من آستین از چشم بردارد
کند فواره خون گردباد این بیابان را
هوش مصنوعی: اگر دیوانه من چشمانش را از من بگیرد، در این بیابان خون به مانند گردبادی فوران می‌کند.
طراوت برد از سیمای گردون سینه گرمم
سفال تشنه من ساخت دود تلخ، ریحان را
هوش مصنوعی: آسمان به من تازگی می‌بخشد و قلب گرمم مانند سفالی تشنه شده که دود تلخی ریحان را از آن دور کرده است.
به زخم چرخ تن در ده که جز امید همواری
نباشد مرهم دیگر، درشتی های سوهان را
هوش مصنوعی: به زخم‌های زندگی توجه کن و بدان که امید تنها دارویی است که می‌تواند به تو کمک کند. در برابر سختی‌ها و چالش‌ها، باید به آرامش و صبر روی بیاوری.
منال از تلخکامی، رو به درگاه کسی آور
که رزق مور می سازد شکرخند سلیمان را
هوش مصنوعی: از ناامیدی و تلخی‌ها شکایت نکن، به درگاه خدایی روی بیاور که روزی مورچه را فراهم می‌کند و لبخند سلیمان را می‌سازد.
در آن فرصت که در دیوانگی ثابت قدم بودم
ز لنگر کشتیم بی بال و پر می کرد طوفان را
هوش مصنوعی: در زمانی که به دلایل دیوانگی به چیزهای غیرمعمول و نامتعارف پایبند بودم، مانند یک کشتی‌ای که بدون لنگر و بال و پر در میان طوفان شناور است، احساس می‌کردم که با وجود تمام چالش‌ها و مشکلات، می‌توانم بر آنها غلبه کنم.
معطر شد در و دیوار از افکار من صائب
اگر چه در صفاهان نیست بو، سیب صفاهان را
هوش مصنوعی: فکرهایم بوی خوشی به دیوار و در خانه بخشیده است، هرچند که در اصفهان عطر و بوی سیب اصفهان وجود ندارد.
