برگردان به زبان ساده
مکن ملاحظه ازآهم ای بهشت وجود
که عود مجمر آزادگان ندارد دود
هوش مصنوعی: ای بهشت وجود، نگران نداشته باش، چرا که عود آزادگان بویی از دود ندارد و در وضعیت ناب خود است.
تو از کدام خیابانی ای نهال بهشت
که در رکاب تو آمد قیامت موعود
هوش مصنوعی: تو از کدام خیابان بهشتی عبور کرده‌ای که به خاطر تو، روز قیامت به پا شده است؟
مبین به چشم حقارت به هیچ خصم ضعیف
که پشه گرد برآورد از سر نمرود
هوش مصنوعی: به هیچ دشمن ضعیفی با نگرش حقارت نگاه نکن، چرا که حتی یک مگس می‌تواند بر سر نمرود، که نماد قدرت و گردن‌کشی است، پرواز کند.
درین دوهفته که مهمان این چمن بودم
ز شور ناله من چشم شبنمی نغنود
هوش مصنوعی: در این دو هفته‌ای که مهمان این باغ بوده‌ام، به خاطر فریادها و ناله‌هایم، حتی چشم شبنم نتوانسته است بخوابد.
ز خاکساری بد باطنان فریب مخور
شود گزنده چو زنبور گشت خاک آلود
هوش مصنوعی: به خاطر خود کم بینی و ظاهر فریبنده افراد بدذات، فریب نخور. زیرا آن‌ها مانند زنبورهایی می‌شوند که وقتی به خاک آلود می‌رسند، به جای نفع رساندن، به دیگران آسیب می‌زنند.
بلند نام به لاف گزاف نتوان شد
به بال کرکس نتوان به چرخ کرد صعود
هوش مصنوعی: برای رسیدن به نام و مقام بلند، نمی‌توان فقط به حرف‌های توخالی اکتفا کرد، همان‌طور که نمی‌توان با بال یک کرکس به پرواز در آسمان و ارتفاعات دست پیدا کرد.
به گوش هر که رسیده است ناله عشاق
نوای آهن سردست نغمه داود
هوش مصنوعی: هر کسی که صدای ناله عاشقان را شنیده است، از آهنگ سرد و غم‌انگیز نغمه داود آگاه است.
به عود شعله برات مسلمی می داد
به زهدخشک اگر آب روی می افروزد
هوش مصنوعی: با عود (بوی خوش) شعله‌ای که به حقیقت ایمان دارد، به زهد خشک و بی‌روح جان می‌بخشد؛ همان‌طور که اگر آب روی آتش بیفتد، آن را شعله‌ورتر می‌کند.
چو پسته زود سر خویش می دهد بر باد
کسی که رخنه لب را نمی کند مسدود
هوش مصنوعی: مثل پسته که به سرعت پوست رویی‌اش را بر باد می‌سپارد، کسی که نتواند لبخند را پنهان کند، نمی‌تواند جلوی بیان احساساتش را بگیرد.
جواب آن غزل مولوی است این صائب
که در هوای وی است آفتاب چرخ کبود
هوش مصنوعی: این بیت به رابطه عشق و زیبایی اشاره دارد و بیان می‌کند که وجود محبوب و زیبایی او مانند آفتاب در آسمانی است که در آن، احساسات عاشقانه جریان دارد. به نوعی، محبوب در ذهن و دل عاشق حضوری زیبا و روشن دارد که همه چیز را تحت تاثیر قرار می‌دهد.
