برگردان به زبان ساده
اجل چه کار به جانهای با کمال کند
چرا ملاحظه خورشید از زوال کند
هوش مصنوعی: مرگ چه ارتباطی به انسان‌های نابغه و با استعداد دارد؟ چرا باید مانند خورشید که به زوال می‌افتد، مورد نظر قرار گیرد؟
ز گل برید چو شبنم به آفتاب رسید
دگر چرا کسی اندیشه مآل کند
هوش مصنوعی: وقتی شبنم از روی گل جدا شد و به زیر نور آفتاب رفت، دیگر چه دلیلی وجود دارد که کسی به فکر آینده و عاقبت کارها باشد؟
جز این که رخنه آزادیش فروبندد
قفس چه رحم به مرغ شکسته بال کند
هوش مصنوعی: جز این که آزادی‌اش را محدود کند، قفس چه رحم به پرنده‌ای که بالش شکسته است، خواهد داشت؟
شده است عام چنان حرص در غنی وفقیر
که بحر با همه گوهر به کف سؤال کند
هوش مصنوعی: به قدری حرص و طمع در مردم، چه در ثروتمندان و چه در فقیران، افزایش یافته که حتی دریا با تمام گنج‌هایش از آنها می‌خواهد که سؤال کنند و خواسته‌هایشان را مطرح کنند.
چهار فصل بهارست عندلیبی را
که برگ عیش سرانجام زیر بال کند
هوش مصنوعی: زندگی مانند بهار است و شادابی و خوشی مانند نغمه‌سرایی یک پرنده؛ که در نهایت، این خوشی‌ها را در آغوش می‌کشد و از آن لذت می‌برد.
چه حاصل است ز عمر دراز نادان را
سیاستی است که کرکس هزار سال کند
هوش مصنوعی: عمر طولانی یک انسان نادان چه فوایدی دارد؟ به مانند یک کرکس که می‌تواند هزار سال زندگی کند، اما در واقع هیچ دانش یا بینش مفیدی ندارد.
گلی که مست درآید به باغ می باید
که خون خود به تماشاییان حلال کند
هوش مصنوعی: گلی که در باغ سرشار از شادابی و نشاط است، باید برای جلب توجه دیگران، جان خود را فدای زیبایی‌اش کند.
شکایت از فلک بی وجود مردی نیست
چرا به سایه خود آدمی جدال کند
هوش مصنوعی: شکایت کردن از سرنوشت در واقع بی‌فایده است، چرا که هیچ انسانی حق ندارد با سایه خودش درگیر شود.
ظهور دوزخ ازان شد که عاصی بی شرم
تهیه عرقی بحر انفعال کند
هوش مصنوعی: به خاطر نافرمانی و بی‌شرمی عاصی، عذاب و جهنم به وجود می‌آید و او در حالت بی‌تفاوتی به دنبال تهیه مشروبات الکلی می‌رود.
ز پرده پوش کند التماس پرده دری
کسی که کشف توقع ز اهل حال کند
هوش مصنوعی: کسی که از پشت پرده به دنبال خواسته‌هایش می‌گردد، تنها به وسیله‌ای نیاز دارد که دیگری او را از حجاب و پنهان بودن بیرون بیاورد و نیازهایش را برآورده کند.
نشد ز عشق شود چرب نرم زاهد خشک
شراب لعل چه تأثیر در سفال کند
هوش مصنوعی: عشق نمی‌تواند زاهد خشک را نرم و راحت کند. چقدر شراب قرمز می‌تواند بر یک ظرف سفالی تأثیر بگذارد؟
تأمل آینه پرداز فکر ناصاف است
ستادن آب گل آلود را زلال کند
هوش مصنوعی: تفکر در چگونگی و نیات ناپسند، مانند تلاش برای برداشتن آب از گلی است که زلال نیست و فقط باعث آشفته‌تر شدن ذهن می‌شود.
خوشا کسی که چو صائب ز صاحبان سخن
تتبع سخن میرزا جلال کند
هوش مصنوعی: خوش به حال کسی که مانند صائب، از سخن‌وری‌های افراد بزرگ بهره‌برداری کند و به دنبال کلمات و آثار میرزاجلال باشد.
