برگردان به زبان ساده
چو حلقه بر در دل شوق اصفهان بزند
سرشک بر صف مژگان خونچکان بزند
هوش مصنوعی: وقتی دل شوق سفر به اصفهان به تپش درمی‌آید، اشک‌ها به مانند خون از مژگان ریخته می‌شوند.
فغان که بلبل مست مرا کشاکش دام
نهشت یک نفس خوش به گلستان بزند
هوش مصنوعی: آه که بلبل شاداب و سرمست، نتوانست خود را از دام دوری برهاند و فقط یک بار می‌خواهد در گلستان خوش بگذرانند.
حرام باد برآن سنگدل سراسرباغ
که زخم خار خورد گل به باغبان بزند
هوش مصنوعی: کسی که به باغبان آسیب می‌زند و به خاطر زخم‌های خود، گل‌ها را می‌آزارد، سزاوار نفرت و ننگ است.
چمن طرازی باد صبا شود معلوم
دوروز خار خورد گل به باغبان بزند
هوش مصنوعی: باد صبا باعث می‌شود که زیبایی چمن نمایان شود، اما پس از دو روز، گلی که خار خورده باشد، به باغبان آسیب می‌زند.
ز حرف دشمنی روزگار می آید
که سنگ سرمه به منقار طوطیان بزند
هوش مصنوعی: از حرف‌ها و سخنان دشمنان زمان، مشکلاتی به وجود می‌آید که حتی پرندگان زیبا را وادار می‌کند تا سنگی به جای جواهری مثل سرمه بردارند.
کنار صبح ز خون شفق لبالب شد
سزای آن که دم خوش درین جهان بزند
هوش مصنوعی: صبح که می‌نشیند، رنگ سرخ آفتاب از خون شفق پر می‌شود. این عذاب کسی است که در این دنیا طعم خوش زندگی را تجربه کرده است.
مرا رخی است که چون آفتاب زردخزان
هزار خنده رنگین به زعفران بزند
هوش مصنوعی: من چهره‌ای دارم که مانند آفتاب در فصل خزان، هزاران لبخند رنگارنگ به زعفران می‌زند.
به شخ کمانی خود ماه عید می نازد
بگو به غمزه که زوری بر این کمان بزند
هوش مصنوعی: ماه عید به زیبایی خود می‌بالد و من از تو می‌خواهم که با نگاهی فریبنده، به این زیبایی قدرتی ببخشی.
زبان شعله به خاشاک می توان بست
کسی که مهر مرا برسر زبان بزند
هوش مصنوعی: اگر کسی در دلش عشق مرا داشته باشد، می‌تواند به راحتی احساسات و عشق خود را بیان کند و هیچ چیز نمی‌تواند مانع از ابراز این عشق شود.
به حرف تلخ لب خودنمیکنم شیرین
اگر چو غنچه مرا باد بر دهان بزند
هوش مصنوعی: اگرچه لبان من تلخ است و در کلامم چیزی شیرین نمی‌گویم، اما اگر باد مانند غنچه بر دهانم بوزد، باز هم حرفی نخواهم زد.
بگیر دست مرا ای کمند جذبه تاک
می دوآتشه چند آتشم به جان بزند
هوش مصنوعی: ای کمند جذبه، دست مرا بگیر. این تاک جوان و پرشور چقدر روح من را تحت تأثیر قرار می‌دهد و می‌تواند جانم را بسوزاند.
نمی زنم گره انتقام بر ابرو
اگر به دیده من خصم صدسنان بزند
هوش مصنوعی: من به خاطر دشمنی که به من آسیب می‌زند، از خودم انتقام نمی‌گیرم و خودم را مسبب دردسر نمی‌کنم.
چه دولتی است که صائب ز هند برگردد
سراسری دو به بازار اصفهان بزند
هوش مصنوعی: دولت صائب از هند بازگشت و به راحتی در بازار اصفهان جولان می‌دهد.
