برگردان به زبان ساده
اگر آزاده ای بگذار اسباب تجمل را
که بی برگی به سامان می کند کار توکل را
هوش مصنوعی: اگر انسان آزادی هستی، لوازم زرق و برق را کنار بگذار، زیرا بدون داشتن دل‌مشغولی، می‌توانی به کار توکل و اعتماد به خدا بپردازی.
ز جمعیت دل صد پاره عاشق خطر دارد
کمر بستن برد از باغ بیرون دسته گل را
هوش مصنوعی: دل عاشق در میان جمعیت، به شدت آسیب‌پذیر است و خطراتی دارد. اما با این حال، آماده است که با تصمیمی محکم از باغ خارج شود و دسته‌گلی را به نمایش بگذارد.
نفس در صحبت بی نسبت از من برنمی آید
حضور زاغ باشد سرمه آواز بلبل را
هوش مصنوعی: نفس من در جایی که نسبت و ارتباطی با من وجود ندارد، به سخن نمی‌آید. مانند این است که حضور زاغ، باعث کم‌رنگ شدن آواز بلبل شود.
مرا ترساند از تیغ تغافل یار، ازین غافل
که صبر من کند دندانه شمشیر تغافل را
هوش مصنوعی: یارم با رفتار بی‌توجهی‌اش مرا می‌ترساند، چرا که این بی‌توجهی باعث می‌شود صبر من، مانند دندانه‌های تیز شمشیر تغافل، برش پیدا کند.
چنان از شرم زلفش آب شد در چشمه ها سنبل
که نتوان امتیاز از موج کردن زلف سنبل را
هوش مصنوعی: موهای او به قدری زیبا و لطیف است که حتی در چشمه‌ها به اندازه‌ای آب می‌شود که نمی‌توان تمایزی بین آن و موج‌های آب قائل شد.
تواضع پیشه خود ساختم با خصم، تا دیدم
که شد سیلاب خاک راه با قد دو تا پل را
هوش مصنوعی: به دلیل برخورداری از تواضع و فروتنی، به دشمن خود احترام گذاشتم. اما وقتی دیدم که خصومت او به سطحی رسیده که به راحتی می‌تواند موانع را از بین ببرد، متوجه شدم که باید جدی‌تر برخورد کنم.
چنان کز تیغ خود کوه گران بر خود نمی لرزد
نسازد مضطرب جور فلک اهل تحمل را
هوش مصنوعی: چنان که کوه با تیغ تند نمی‌لرزد، اهل تحمل هم در برابر سختی‌های روزگار مضطرب نمی‌شوند.
ندارد حسن پنهان هیچ رازی صائب از عاشق
که دارد بلبل از بر سر به سر مجموعه گل را
هوش مصنوعی: حسن پنهان هیچ‌کس راز ندارد، زیرا عاشق است که می‌داند بلبل چگونه از میان گل‌ها می‌چرخد و زیبایی‌ها را در بر می‌گیرد.
