برگردان به زبان ساده
ز حرف بر لب شیرین او اثرماند
که دیده نقش پی مور بر شکر ماند
هوش مصنوعی: از صحبت‌های شیرین او نشانه‌ای باقی مانده که مانند تصویر مورچه‌ای بر روی شکر است.
نثار سوختگان ساز خرده جان را
که چون به سوخته پیوسته شد شرر ماند
هوش مصنوعی: به سوختگان این سوختگی‌ها و دردها ارج نهادن، زیرا زمانی که آنها به سوختگی عشق پیوسته‌اند، تنها حسی از شعله و اشتیاق در دلشان باقی مانده است.
ز نوبهار چه گل چیند آن نوپرداز
که در مشاهده نقش بال وپر ماند
هوش مصنوعی: در بهار چه گلی را می‌تواند بچیند آن هنرمند تازه‌کار که در تماشای زیبایی بال و پر ماندگار شده است.
قرین صافدلان شو که بی صفا نشود
هزار سال اگر آب در گهر ماند
هوش مصنوعی: با انسان‌های با صفا و نیکو معاشرت کن، زیرا اگر در دلشان صفا و خلوص وجود داشته باشد، حتی اگر سال‌ها بگذرد، زلالی و شفافیت آنها حفظ می‌شود.
بسر نیامد طومار عمر جهدی کن
که چون قلم ز تو در هر قدم اثرماند
هوش مصنوعی: عمر تو به سرعت در حال گذر است، پس تلاشی کن که هر گام تو مانند قلمی باشد که اثری از خود بر جا بگذارد.
درین بهار که یک دانه زیر خاک نماند
روا مدارسرمابه زیر پرماند
هوش مصنوعی: در این بهار که هیچ دانه‌ای زیر خاک نمانده است، نگذار که سرما زیر پر ما بماند.
خوشا کسی که ازین خاکدان چودرگذرد
زنقش پای چراغی به رهگذر ماند
هوش مصنوعی: خوشا به حال کسی که از این دنیا عبور کند و نشانی از خود بر جای بگذارد، مانند نقش پای چراغی که در مسیر باقی می‌ماند.
کجاست گوشه آسوده ای که چون نعلین
خیال پوچ دو عالم برون درماند
هوش مصنوعی: کجاست جایی آرام و بی‌دردسر که مثل نعلین خیال، انسان را از نگرانی‌های این دو دنیا رها کند؟
به خنده زندگی خویش را مده برباد
که در چمن گل نشکفته بیشتر ماند
هوش مصنوعی: زندگی خود را با خنده‌های بیهوده خراب نکن، زیرا در چمنزار، گل‌های نشکفته بیشتر دوام می‌آورند.
فریب گوشه دستار اعتبار مخور
که غنچه در بغل خا تازه ترماند
هوش مصنوعی: به یاد داشته باش که نباید فریب ظواهر و اعتبار ظاهری افراد را بخوری؛ چرا که ممکن است چیزی که در دل دارند، با آنچه به نمایش می‌گذارند کاملاً متفاوت باشد. مانند غنچه‌ای که در آغوش گل تازه‌تری پنهان مانده است.
دوزلف یار به هم آنقدرنمی ماند
که روز ماوشب ما یکدگر ماند
هوش مصنوعی: موهای زیبای یار آنقدر به هم گره نمی‌خورد که روز و شب ما همیشه یکدیگر را ببینند.
اگربه خضر رسد می شودبیابان مرگ
ز راه هرکه به امید راهبر ماند
هوش مصنوعی: هر کس به امید راهنمایی و راهبر باقی بماند، اگر به خضر برسد، می‌تواند بداند که سرانجام به بیابان مرگ خواهد رفت.
ز فکر بیش وکم رزق دل مخور صائب
که راه طی شود و توشه بر کمر ماند
هوش مصنوعی: نگران زیاد و کم بودن روزی نباش، صائب. زیرا برای عبور از مسیر زندگی، باید توشه‌ات را به دوش بگیری و به جلو بروی.
