برگردان به زبان ساده
فروغ گوهر چرخ از جلای دل باشد
صفای روی زمین در صفای دل باشد
هوش مصنوعی: نور و روشنی که از آسمان می‌تابد، نشانه‌ای از پاکی و روشنی دل انسان است. زیبایی و صفای زمین نیز به پاکی و روشنایی دل انسان وابسته است.
مه تمام ز پهلوی خود خورد روزی
ز خوان خویش مهیا غذای دل باشد
هوش مصنوعی: ماه از کنار خود تکه‌ای برداشت و روزی از سفره‌اش برای دل‌هایشان آماده کرد.
به درد و داغ درین بوته گداز بساز
که دل چو آب شد آب بقای دل باشد
هوش مصنوعی: برای تحمل درد و رنج در این مرحله سخت زندگی آماده باش، زیرا دل که به شدت رنجیده و آسیب‌دیده شده، تنها امید به زنده ماندن در آن است.
ز عقده های فلک کیست سربرون آرد
اگر نه ناخن مشکل گشای دل باشد
هوش مصنوعی: از دردها و مشکلات زندگی، کسی جز ناخن نمی‌تواند راهی برای حل کردن و آرامش بخشیدن به دل پیدا کند.
صباح عید بود از ستاره سوختگان
در آن مقام که نوروصفای دل باشد
هوش مصنوعی: صبح روز عید بود و در آن مکان، دل‌ها از نور و صفا پر شده بودند و ستاره‌های سوخته، درخششی خاص داشتند.
به ساق عرش تواند رساند خوشه خویش
ز اشک و آه اگر آب وهوای دل باشد
هوش مصنوعی: اگر دل انسان در فضایی مناسب و خوش باشد، می‌تواند به اوج و بلندی‌های معنوی دست یابد و از درد و رنج‌هایی که دارد، به خویشتن و خوشبختی نزدیک‌تر شود.
نفس چگونه کشد جان درین نشیمن پست
اگر نه عالم بی منتهای دل باشد
هوش مصنوعی: چگونه ممکن است نفس بتواند جان را در این مکان پایین و بی‌ارزش تحمل کند، مگر اینکه دنیای دل بی‌پایان و سرشار از عشق و آرزو باشد؟
چوداغ لاله در آغوش اوست کعبه مقیم
کسی که در قدم رهنمای دل باشد
هوش مصنوعی: وقتی که دلِ عاشق در آغوش محبوبش آرام دارد، مانند کعبه‌ای است که همیشه در آن جا دارد، چرا که او راهنمای دل است و در زندگی‌اش همیشه برکت و معنویت وجود دارد.
گداییی که به آن فخر می توان کردن
گدایی در دولتسرای دل باشد
هوش مصنوعی: گدایی که بتوان به آن افتخار کرد، یعنی گدایی در خانه دل و محبت است.
زکوه قاف پریزاد را به دام آرد
به دست هر که کمند رسای دل باشد
هوش مصنوعی: هر کسی که دلش پر از عشق و احساس باشد توانایی دارد تا زیبایی‌ها و شگفتی‌ها را به خود جذب کند و آنها را در زندگی‌اش داشته باشد.
سعادتی که ندارد شقاوت از دنبال
به زیر سایه بال همای دل باشد
هوش مصنوعی: سعادتی که شقاوت نمی‌تواند به آن دسترسی داشته باشد، تنها در زیر سایه بال دل است.
بود سپهر برین حلقه برون درش
کسی که در حرم کبریای دل باشد
هوش مصنوعی: در این آسمان بی‌نهایت، کسی می‌تواند دروازه را بگشاید که در دل خود عظمتی بزرگ داشته باشد.
فغان که مردم کوته نظر نمی دانند
که نه سپهر به زیر لوای دل باشد
هوش مصنوعی: ای کاش مردم با دیدگاهی محدود نمی‌دانستند که آسمان زیر سایه دل انسان قرار ندارد.
مکن به قبله دل پشت خود که کعبه دل
قفای آینه خوش جلای دل باشد
هوش مصنوعی: به احساسات و خواسته‌های قلبی خود بی‌اعتنایی نکن و از آنها دور نشو، زیرا قلب مانند یک آینه است که زیبایی و نور را در خود منعکس می‌کند و باید به آن توجه کرد.
به بیخودی گذرد روزگار اهل بهشت
بهشت اگر به صفای لقای دل باشد
هوش مصنوعی: زندگی افراد خوشبخت مانند روزهای بهشت می‌گذرد، اگر دل‌هایشان پاک و خالص باشد.
کلید قفل اجابت درین بلند ایوان
به دست ناله مشکل گشای دل باشد
هوش مصنوعی: در این مکان مقدس، کلید دستیابی به خواسته‌ها و آرزوها، در دست ناله‌ها و درد دل‌هایی است که برای حل مشکلات به میان می‌آید.
ز بیدلی نبود شکوه عشقبازان را
چه دولتی است که دلبر به جای دل باشد
هوش مصنوعی: از روی ناآرامی و بی‌قراری، نمی‌توان به عشق و زیبایی عشقبازان پی برد. چه خوشبختی‌ای وجود دارد که محبوب به جای دل، خود دل باشد؟
ازان ز انجمن عشق بوی جان آید
که عود مجمرش از پاره های دل باشد
هوش مصنوعی: وقتی در جمع عاشقان باشید، عطر جان شما به مشام می‌رسد، زیرا شمع این انجمن با تکه‌های دل روشن می‌شود.
کمال مغز بود مطلب از رعایت پوست
وجود هر دو جهان از برای دل باشد
هوش مصنوعی: وجود هر موجودی به دو جنبه نیاز دارد: یکی ظاهری که به شکل و پوست آن مربوط می‌شود و دیگری باطن و عمق، که به فهم و درک موجودیت می‌پردازد. در واقع، تحقق کمال و حقیقت در زندگی، وابسته به توجه همزمان به هر دو جنبه است. دل و احساسات ما در برقراری ارتباط با این دو جنبه نقش اساسی دارند.
به آشنایی دل صائب از جهان جان برد
خوشا کسی که به جان آشنای دل باشد
هوش مصنوعی: دل صائب به آشنایی از دنیا و دنیاپرستی بی‌زار است؛ خوشا کسی که به عمق وجودش با دل آشنا باشد.
