برگردان به زبان ساده
که حال دردمندان پیش چشم یار می گوید؟
که حرف مرگ بر بالین این بیمار می گوید؟
هوش مصنوعی: چه کسی حال دردمندان را در حضور محبوب به زبان می‌آورد؟ چه کسی درباره مرگ بر بالین این بیمار صحبت می‌کند؟
بیا بی پرده در گلزار تا دفتر بهم پیچد
که بلبل وصف گل می گوید و بسیار می گوید
هوش مصنوعی: بیایید بدون هیچ حجاب و پرده‌ای به گلستان برویم تا زندگی و عشق ما به هم گره بخورد. چراکه بلبل درباره گل بسیار می‌خواند و به زیبایی آن می‌سراید.
به فانوس تهی کرده است صلح از نور آگاهی
سبک عقلی که حرف از جبه و دستار می گوید
هوش مصنوعی: در اینجا به تیره و تار بودن اوضاع اشاره شده است، جایی که صلح به حالتی بی‌نور و بی‌اطلاعی رسیده است. کسی که به عقل و منطق خود تکیه می‌کند، فقط به ظواهر و آداب رسمی پرداخته و به مسائل عمیق‌تر و معانی واقعی توجهی ندارد.
بود برنارساییهای مردم حجت ناطق
که طوطی حرفهای سهل را صدبار می گوید
هوش مصنوعی: در میان ناتوانی‌ها و مشکلات مردم، نشانه‌ای روشن و قابل توجه وجود دارد که مانند طوطی، بارها و بارها کلمات ساده را تکرار می‌کند.
زنقش پای مجنون می توان پی برد حالش را
که حال رفتگان را بی سخن آثار می گوید
هوش مصنوعی: می‌توان حال مجنون را از نشانه‌های روی پای او فهمید، همان‌طور که حال افرادی که رفته‌اند و دیگر سخن نمی‌گویند، از آثار و نشانه‌هایشان قابل درک است.
زبان عذرخواهی لال باشد شرمساران را
پشیمان نیست هر کس حرف استغفار می گوید
هوش مصنوعی: افرادی که شرمنده‌اند، عذرخواهی‌شان را به زبان نمی‌آورند و از گفته‌هایشان پشیمان نیستند، بلکه تنها کسانی که واقعا پشیمانی را احساس می‌کنند، به حرف‌هایی مثل استغفار روی می‌آورند.
زسر تا نگذری بر لب میاور گفتگوی حق
که منصور این سخن را بر فراز دار می گوید
هوش مصنوعی: اگر از ابتدایت بر لب نیاوری سخن حق را، بدان که منصور این حرف را هنگام ایستادن بر دار می‌زند.
به پای خفته می گیرد غزال دشت پیما را
گرانخوابی که حرف دولت بیدار می گوید
هوش مصنوعی: گوزن دشت‌نشین که در خواب است به آرامی به پا می‌خیزد، خواب سنگین او نشان‌دهنده این است که در دل او حقیقتی بزرگ و مهم جا دارد.
به تکلیف می از سرباز کن عقل سخن چین را
که عیب میکشان را یک به یک هشیار می گوید
هوش مصنوعی: نگران نباش، عقل را از حرف زدن درباره عیب‌های دیگران بازدار و بگذار که مانند یک سرباز در انجام وظیفه‌اش، بی‌طرف و محتاط باشد، زیرا کسانی که عیب‌ها را می‌شمارند، همیشه با دقت و آگاهی به مشکلات دیگران اشاره می‌کنند.
زند بر شیشه خود سنگ از بی دانشی صائب
سبک عقلی که حرف سخت در کهسار می گوید
هوش مصنوعی: شخصی که هنوز از دانش کافی برخوردار نیست، مثل کسی است که بر شیشه خود سنگ می‌زند. او به طرز احمقانه‌ای سخنانی دشوار و سنگین شبیه به آنچه در کوه‌ها گفته می‌شود، مطرح می‌کند.
