برگردان به زبان ساده
زدل زنگ کدورت چشم خونپالا نمی شوید
که سبزی را می گلرنگ از مینا نمی شوید
هوش مصنوعی: دل کثیف و غمی که از آن به زنگ و کدورت تعبیر شده، به راحتی پاک نمی‌شود. مانند این است که گل‌های سبز و زیبا را نمی‌توان با مینا یا رنگ دیگر رنگین کرد. در واقع نشان می‌دهد که تغییرات ظاهری نمی‌توانند عمق دل و جان را تصفیه کنند.
نشد شیرینی گفتار من از شوربختی کم
که شیرینی زگوهر تلخی دریا نمی شوید
هوش مصنوعی: شیرینی کلام من از بدشانسی‌ام کمتر نمی‌شود، زیرا شیرینی به‌دست‌آمده از تلخی‌های زندگی مانند طعم تلخ دریاست که هرگز پاک نمی‌شود.
وضو ناکرده احرام طواف کعبه می بندد
خداجویی که دست خویش از دنیا نمی شوید
هوش مصنوعی: کسی که برای زیارت کعبه آماده می‌شود، اما بدون وضو وارد می‌شود، نشان‌دهنده این است که او به دنبال خداست، اما هنوز خود را از آلودگی‌های دنیوی پاک نکرده است.
به زور گریه نتوان یار را یکرنگ خود کردن
دورنگی اشک شبنم از گل رعنا نمی شوید
هوش مصنوعی: با ناله و زاری نمی‌توان کسی را وادار کرد که او نیز مانند ما یکرنگ و صادق باشد. ناپاکی و دورویی مثل اشک شبنم که بر روی گل زیبای رعنا می‌نشیند، نمی‌تواند زود رنگ ببازد و از میان برود.
دل خود را به صد امید کردم آب، ازین غافل
که رو در چشمه مهرآن سمن سیما نمی شوید
هوش مصنوعی: دل خود را به امیدهای زیاد پر کردم، اما غافل بودم که در چشمه مهربانی آن معشوق زیبا، آبی برای شستن قلبم وجود ندارد.
کجا از خاطر عشاق خواهد گرد غم شستن؟
که روی خود زناز آن یار بی پروا نمی شوید
هوش مصنوعی: غم‌ها و ناراحتی‌های عاشقان چگونه می‌تواند پاک شود، در حالی که چهره محبوب‌شان به‌طور مداوم در ذهن آن‌ها باقی می‌ماند و هیچ‌وقت از یاد نمی‌رود؟
نفس بیهوده سوزد صبح در شبهای تار من
که از فرعون ظلمت را ید بیضا نمی شوید
هوش مصنوعی: نفس بیهوده در شبهای تار، صبح را در سوز و گداز می‌سوزد و من که در ظلمت زندگی گرفتارم، نمی‌توانم مانند موسی که فرعون را در برابر نور خود شکست داد، از این تاریکی رهایی یابم.
نشد از داغ کم سودای لیلی از سر مجنون
که انجم تیرگی را از دل شبها نمی شوید
هوش مصنوعی: مجنون نتوانست از اندوه عشق لیلی دل بکند، چرا که تاریکی شبها هرگز از دل او پاک نمی‌شود.
وضوی سالک کوتاه بین صائب بود ناقص
ز اسباب جهان تا دست خود یکجا نمی شوید
هوش مصنوعی: سالک در حال وضو گرفتن است و از آنجا که به دنیای مادی و وسایل آن توجه کمی دارد، وضوی او کامل نیست، زیرا تا زمانی که دست خود را یکجا نشوید و از همه جنبه‌های زندگی اختلالات را کنار نگذارید، نمی‌توانید به کمال واقعی برسید.
