برگردان به زبان ساده
غبار کلفت از دل ساغر سرشار می شوید
که گرد راه سیل از خود به دریا بار می شوید
هوش مصنوعی: غبار و آلودگی سنگین از دل جام پر می‌شود و به همین شکل، گرد و غبار راهی خود را به دریا می‌زند.
صدف در سینه دریای تلخ از فیض خاموشی
دهان خود به آب گوهر شهوار می شوید
هوش مصنوعی: صدف که در دل دریاهای تلخ و ناگوار قرار دارد، با سکوت و آرامش خود، زیبایی و ارزشمندی را به آب می‌بخشد.
ز ابروی بخیلان گنج بیرون می برد تلخی
اگر آب گهر زهر از دهان مار می شوید
هوش مصنوعی: اگرچه ابروان بخیلان حالتی منفی دارند، اما از آن تلخی نیز گنجی به دست می‌آید. همانطور که اگر آب گوهر را از زهر مار بشوید، همچنان اثر زهر باقی می‌ماند.
نشست از صفحه دل گریه امید وصالش را
عرق کی آرزو از سینه بیمار می شوید؟
هوش مصنوعی: در دل امید وصال معشوق به شدت گریه می‌کند، اما آیا آرزوها از دل بیمار به آسانی پاک می‌شوند؟
ندارد جز ندامت حاصلی صورت پرستیها
به خون خویشتن فرهاد دست از کار می شوید
هوش مصنوعی: فردی که تنها به زیبایی ظاهری و صورت‌پرستی توجه می‌کند، در نهایت جز پشیمانی چیزی به دست نخواهد آورد. مانند فرهاد که با تمام تلاشش، در نهایت از کارش دست می‌کشد و به ناکامی می‌رسد.
نرفت از گریه داغ تیرگی از جبهه بختم
زعنبر کی سیاهی آب دریا بار می شوید؟
هوش مصنوعی: گریه و غم و اندوه من از سرنوشت بدی که دارم، هیچ وقت فراموش نمی‌شود. مثل این است که سیاهی و تیرگی زندگی‌ام، حتی با وجود آب دریا و زیبا و پاک بودنش، نمی‌تواند شسته شود.
در آن گلشن به خون رخسار می شویم که جوش گل
به شبنم بلبلان را سرخی از منقار می شوید
هوش مصنوعی: در آن باغ به قدری زیبا و دل‌انگیز هستیم که رنگین‌کمان گل‌ها از بلبلانی که شبنم را به‌روی گل‌ها می‌چشم برمی‌خیزد.
که غیر از شمع، گرد هستی از پروانه بیکس
درین ظلمت سرا با اشک آتشبار می شوید؟
هوش مصنوعی: در این تاریکی، چه کسی جز شمع می‌تواند از پروانه تنها و بیکس، با اشک‌های سوزانش، گناه‌های هستی را بشوید؟
اگر شمع مزار من نریزد گریه شادی
که داغ خون من از دامن دلدار می شوید؟
هوش مصنوعی: اگر بر سر مزار من، اشک شوق نریزد، چه کسی داغ عمیق من را که ناشی از جدایی از معشوق است، از دل من پاک خواهد کرد؟
که می شوید غبار کلفت از دل عندلیبان را؟
در آن گلشن که گل از خون خود رخسار می شوید
هوش مصنوعی: کیست که در آن باغ پر از گل، دل آوازخوان‌ها را از غبار سنگین پاک کند؟ در این مکان، گل‌ها با خون خود رنگ و رویی تازه می‌گیرند.
محال است آسمان را از گرستن مهربان کردن
زروی تیغ، صائب آب کی زنگار می شوید؟
هوش مصنوعی: نمی‌شود که آسمان را با تیغی که از گرسنگی به وجود آمده، مهربان کرد. آیا آب به زنگار می‌رسد؟
