برگردان به زبان ساده
به هر نامحرمی عاشق لب اظهار نگشاید
گل این باغ، دفتر در حضور خار نگشاید
هوش مصنوعی: در این باغ گل، هرگز عشق و محبت خود را پیش نامحرمان نشان نمی‌دهد و اجازه نمی‌دهد که در حضور خارها خود را قضاوت کنند.
شکایت نامه ما سنگ را در گریه می آرد
الهی هیچ کافر مهر ازین طومار نگشاید؟
هوش مصنوعی: ما در شکایتمان به اندازه‌ای غمگین و دلسوز هستیم که حتی سنگ‌ها را نیز به گریه وادار می‌کنیم. ای خدا! امیدوارم هیچ بی‌ایمانی نتواند این نامه‌ی پر از محبت را باز کند و از آن بگذرد.
هوادار سر زلف صنم چون شمع می باید
که گر در آتش افتد از میان زنار نگشاید
هوش مصنوعی: عاشق زیبایی کسی باید مثل شمع باشد که حتی اگر در آتش بیفتد، از محبت و وابستگی‌اش دست نکشد و همچنان به او بچسبد.
نگه خون گشت در چشمم زبس نادیدنی دیدم
الهی هیچ کس آیینه در بازار نگشاید!
هوش مصنوعی: چشمانم از دیدن چیزهای نادیدنی پر از اشک شده است، ای کاش هیچ‌کس در بازار به آینه نگاه نکند تا دلی از این درد نبیند.
به جوش مشتری هر کس چو یوسف بر نمی آید
همان بهتر که دکان بر سر بازار نگشاید
هوش مصنوعی: هر کسی نمی‌تواند با ویژگی‌های خاص و برتری مانند یوسف، در میان جمع بدرخشد و توجه‌ها را جلب کند. بهتر است که فردی که چنین قابلیتی ندارد، در فضای عمومی خود را به خطر نیندازد و کارش را در پس‌زمینه ادامه دهد.
که این ابر بلا را از سر من دور می سازد؟
اگر جوش جنون از سر مرا دستار نگشاید
هوش مصنوعی: کیست که این ابر غم و سختی را از من دور کند؟ اگر جنون و دیوانگی نتواند مرا از این وضعیت نجات دهد، چه کسی می‌تواند کمک کند؟
همان در ناله طوفان می کنم با آن که می دانم
جرس را عقده از دل ناله های زار نگشاید
هوش مصنوعی: در حین اینکه در اوج ناراحتی و ناله‌هایم، از آنجا که می‌دانم صدای زنگ به هیچ‌وجه نمی‌تواند دردها و پریشانی‌های قلبی‌ام را کاهش دهد.
دلم دارد حضوری با خیال یار در خلوت
که تا صبح قیامت در به روی یار نگشاید
هوش مصنوعی: دل من در خلوت، با یاد یار به سر می‌برد و گویی تا ابد نمی‌تواند به روی او باز شود.
زسیر باغ جنت داغ عاشق تازه می گردد
دل آتش پرست از جلوه گلزار نگشاید
هوش مصنوعی: عشق و محبت در دل‌های آتشین و پرشور به مانند نوری تازه و شاداب از باغ بهشت می‌تابد، اما دل هیچگاه به سادگی از زیبایی‌ها و جلوه‌های گلزار بهره‌مند نمی‌شود.
سَری فرد از دُو عالَم ، چون سرِ منصور می خواهد
به هر مشت گلی آغوش رغبت دار نگشاید
هوش مصنوعی: هر انسانی در این دنیا باید مانند سر منصور، که با سرسختی و اراده قوی زیست، به دنبال چیزی بزرگ و ارزشمند باشد و هرگز به چیزی کم بها ندهد و در برابر چالش‌ها تسليم نشود.
به عمری ناله ای از دل نخیزد عندلیبان را
اگر صائب درین گلشن لب گفتار نگشاید
هوش مصنوعی: اگر صائب در این باغ سخنی نگوید، در طول عمر هیچ ناله‌ای از دل بلبل‌ها شنیده نخواهد شد.
