برگردان به زبان ساده
چمن‌پیرا نه گل را دسته در گلزار می‌بندد
که گل در روزگار حسن او زنار می‌بندد
هوش مصنوعی: چمن‌پیرا، که برای زیبایی و آراستگی چمن تلاش می‌کند، این‌قدر در کارش مهارت دارد که نمی‌تواند گل را به صورت دسته‌ای در باغ گل قرار دهد. زیرا گل در دوران زیبایی‌اش، خود را زینت می‌بندد و نیازی به این کار ندارد.
چو عشق بی‌تکلف دست بردار از خودآرایی
که بتوان زیج بستن عقل تا دستار می‌بندد
هوش مصنوعی: وقتی عشق بدون هیچ تزویر و خودنمایی وارد می‌شود، از خودخواهی و تظاهر دست بردار. آنگاه عقل و فکر می‌تواند به خوبی کار کند و به آرامش برسد.
تو کز سر طریقت غافلی از شرع در مگذر
که بر عارف شود احرام اگر زنار می‌بندد
هوش مصنوعی: اگر از مسیر درست دوری و قوانین دین را فراموش کنی، بدان که کسی که به خداوند نزدیک است، اگر حتی به ظواهر دنیا هم بی‌توجه باشد، همچنان در حالت تقدس و عبادت است.
نبیند داغ غربت وقت رحلت عاقبت‌بینی
که پیش از مرگ چشم از عالم غدار می‌بندد
هوش مصنوعی: کسی که از آینده خود آگاه است، در زمان مرگ دیگر به دنیا و فریب‌هایش نگاه نمی‌کند، و درد دوری از وطن را در آن لحظه نمی‌بیند.
ز عاجزنالی ما مهربان شد چرخ سنگین‌دل
گیاه ما زبان برق بی‌زنهار می‌بندد
هوش مصنوعی: از ناتوانی ما، آسمان با محبت شد و زمین سخت‌دل، گیاهان ما را به زبانی بی‌پناه خاموش می‌کند.
خزان را غنچه این بوستان در آستین دارد
چمن‌پیرا ز غفلت رخنه دیوار می‌بندد
هوش مصنوعی: در این بیت، به زیبایی و راز و رمز طبیعت اشاره شده است. باغبان یا مراقب چمن، از غفلت و بی‌توجهی به روند تغییرات فصل‌ها آگاه است و سعی می‌کند تا از زوال و نابودی گل‌ها و گیاهان جلوگیری کند. به عبارتی، او تلاش می‌کند تا به بهار و زیبایی‌ها توجه کرده و از سرما و خشکی پاییز محافظت کند. این تصویر نشان‌دهندهٔ اهمیت دقت و توجه به جزئیات در زندگی است.
به دردش می‌رسد دانای اسرار نهان صائب
ز عرض حال خود هرکس لب اظهار می‌بندد
هوش مصنوعی: کسی که به واقعیت‌های پنهان واقف است، برای درد و رنج دیگران اهمیت قائل می‌شود. اما هر فردی درباره مشکلات خود و احساساتش، به راحتی صحبت نمی‌کند و تمایل دارد سکوت کند.
