برگردان به زبان ساده
شود خرج زمین هر سر که سودایی نمی گردد
نشیند در گل آن کشتی که دریایی نمی گردد
هوش مصنوعی: هر کس که به دنبال آرزوها و رویاهای بزرگ است، باید برای رسیدن به آنها تلاش کند. در غیر این صورت، همچون کشتی‌ای که هرگز به دریا نمی‌رسد، در گل و لای باقی می‌ماند و به جایی نمی‌رسد.
فروغ شمع را فانوس نتواند نهان کردن
نظر بستن حجاب نور بینایی نمی گردد
هوش مصنوعی: نور شمع را هیچ فانوسی نمی‌تواند پنهان کند، چرا که با بستن چشم‌ها، حجاب نور دور نمی‌شود.
رعونت مانع است از بردباری سربلندان را
به گردبار سرو از راه رعنایی نمی گردد
هوش مصنوعی: غرور و تکبر مانع از صبر و تحمل افراد بزرگ است. زیبایی و لطافت وجود آنها باعث نمی‌شود که به راحتی بلندپروازی کنند.
الف با هر چه پیوندد علم باشد به تنهایی
دو تا سر رشته وحدت زیکتایی نمی گردد
هوش مصنوعی: الف هر چیز که به آن متصل شود، علم و دانش به همراه می‌آورد. ولی اگر به تنهایی وجود داشته باشد، نمی‌تواند دو سر رشته را به وحدتی یکپارچه تبدیل کند.
زخون خوردن ندارد غمزه خونخوار او سیری
خمارآلود سیر از باده پیمایی نمی گردد
هوش مصنوعی: غمزه‌ی او که مانند سلاحی خونی است، دل را آزار می‌دهد و هیچ نشانه‌ای از سیری در آن نمی‌بینم. حالتی نشئگی از نوشیدن شراب هم نمی‌تواند این دلخوشی را از بین ببرد.
زکثرت نیست بر خاطر غباری چشم حیران را
که خلق آیینه را تنگ از تماشایی نمی گردد
هوش مصنوعی: به خاطر وجود زیاد چیزها در دنیا، ذهن انسان نمی‌تواند به راحتی چیزی را به خاطر بسپارد. چشمی که شگفت‌زده است، به خاطر تماشای زیبایی‌ها و آثاری که در اطرافش وجود دارد، نمی‌تواند به سادگی شفاف و بی‌دغدغه بماند و از دیدن آنها خسته نمی‌شود.
خطرزه از کمان سخت بیش از سست می دارد
دو بالا رشته عمر از توانایی نمی گردد
هوش مصنوعی: خطرات و مشکلات زندگی بیشتر از آنچه که به نظر می‌آید جدی و سخت هستند. همچنین باید توجه داشت که طول عمر انسان به توانایی‌های او بستگی دارد و به سادگی به دست نمی‌آید.
گل بی خار گردد بستر آن راهرو صائب
که بار خاطر خار از سبکپایی نمی گردد
هوش مصنوعی: گل بدون خار، در مسیر شخصی که به نام صائب معرفی شده، به بستر و محیطی آرام تبدیل می‌شود. او با داشتن احساسات سنگین و مشکلات، نمی‌تواند از بار دشواری‌ها رهایی یابد.
