برگردان به زبان ساده
دل من بی‌قرار از شعله آواز می‌گردد
سپند من ازین آتش سبک پرواز می‌گردد
هوش مصنوعی: دل من به خاطر صدای زیبا و دلنشین بی‌تاب است و احساساتم مانند درختی که از آتش می‌سوزد، سبک و آزاد شده‌اند.
ز دست رد نتابد رو طلبکار قبول حق
که موج از سیلی ساحل به دریا باز می‌گردد
هوش مصنوعی: در اینجا به این نکته اشاره شده که وقتی چیزی به خوبی و با صداقت درخواست شود، نمی‌توان به راحتی آن را نپذیرفت. درست مانند موجی که بعد از برخورد با ساحل دوباره به دریا برمی‌گردد، درخواست‌های حقیقت‌جو نیز به اصل خود برمی‌گردند و نمی‌توان آنها را نادیده گرفت.
دل ما را نوای مطربان در وجد می‌آرد
کباب ما به بال شعله آواز می‌گردد
هوش مصنوعی: آوای خوش نغمه‌سازان دل ما را شاد می‌کند و کباب ما زیر شعله‌های آتش به حالت آواز در می‌آید.
ورق‌گردانی عمر زلیخا نامه‌ای دارد
که انجام محبت خوش‌تر از آغاز می‌گردد
هوش مصنوعی: عمر زلیخا مانند ورق‌گردانی است که در آن یک نامه وجود دارد. این نامه می‌گوید که پایان محبت و عشق زیباتر و خوشایندتر از شروع آن است.
به دست آرزو هرکس دهد مجموعه دل را
چو اوراق خزان بازیچه پرواز می‌گردد
هوش مصنوعی: هر کس که آرزوهایش را محقق کند، دل خود را مانند ورق‌های پاییزی به دست می‌آورد و در مسیر زندگی به مانند یک پرنده آزاد می‌شود.
غبار تن نگیرد دامن دل‌های قدسی را
قفس بر مرغ وحشی شهپر پرواز می‌گردد
هوش مصنوعی: دل‌های پاک و مقدس در اثر مشکلات و غم‌ها آلوده نمی‌شوند. هرچند که محدودیت‌ها و اسارت‌ها برای موجودات آزاد مثل پرنده‌ها وجود دارد، اما آنها همچنان روحیه پرواز و آزادی را در خود حفظ می‌کنند.
صفای باطن از دل می‌زداید علم ظاهر را
که پنهان جوهر آیینه از پرداز می‌گردد
هوش مصنوعی: پاکی و صفای درون، علم ظاهری را تحت تاثیر قرار می‌دهد؛ زیرا حقیقت یک چیز، مانند درخشش یک آیینه، از پرده‌های ظاهری آن نمایان می‌شود.
حذر می‌کردم از خال و خط خوبان، ندانستم
که مرغ زیرک آخر قسمت شهباز می‌گردد
هوش مصنوعی: من از زیبایی‌های خاص افراد خوب دوری می‌کردم، اما نمی‌دانستم که در نهایت، جانور زیرک و باهوش همواره به سراغ بهترین‌ها خواهد رفت.
در افشای محبت نیست جرمی عشقبازان را
صدف آب از فروغ گوهر این راز می‌گردد
هوش مصنوعی: عشاق در ابراز عشق خود هیچ گناهی ندارند، همان‌طور که صدف آب از درخشندگی گوهرش آگاه می‌شود.
زباغ افزون گل از منع تماشا می‌توان چیدن
تماشایی عبث محروم ازین در باز می‌گردد
هوش مصنوعی: در یک باغ پر از گل، اگر تماشا کردن را ممنوع کنیم، باز هم می‌توان گل‌ها را چید. ولی کسی که از زیبایی‌ها محروم است، مثل کسی می‌ماند که از درِ باز به بیرون برمی‌گردد و نمی‌تواند از زیبایی‌ها لذت ببرد.
به اندک روزگاری می‌گشاید شهپر شهرت
به صائب هر نواسنجی که هم پرواز می‌گردد
هوش مصنوعی: با گذشت زمانی کوتاه، نام و آوازه کسی که در تلاش و کوشش است، به سرعت گسترش می‌یابد و در آسمان شهرت پرواز می‌کند.
