برگردان به زبان ساده
ز بار درد من کوه گران بر خویش می پیچد
زمین از سایه ام چون آسمان بر خویش می پیچد
هوش مصنوعی: به خاطر درد و رنج من، کوهی بزرگ بر من سایه میافکند و زمین نیز به خاطر وجود من، مانند آسمان به دور خود میچرخد.
پدر خجلت کشد ز اعمال ناشایست فرزندان
خطایی چون زتیر آید کمان بر خویش می پیچد
هوش مصنوعی: پدر از کارهای ناپسند فرزندانش شرمنده میشود، چرا که وقتی خطایی در آنها رخ میدهد، مانند اینکه تیر از کمان باز میگردد و به خود آنها آسیب میزند.
زنقصان نیست پروا مایه داران مروت را
تنک مایه است هر کس از زیان بر خویش می پیچد
هوش مصنوعی: نباید به ثروتمندان اهمیت بدهیم، زیرا انسانهای با مروت و جوانمردی کم هستند. هر کسی که از ضرر به خودش میترسد، در واقع به خودخواهی منجر میشود.
بهم خواهد شکستن سروبستان بال قمری را
چنین کز رشک آن سرو روان بر خویش می پیچد
هوش مصنوعی: درختان سرو به قدری زیبا و بلند هستند که هنگامی که به ماه نگاه میکنند، از زیبایی او حسادت میکنند و این حسادت آنها را به این میاندازد که بخواهند به نیوبرند خود آسیب بزنند.
نمی پیچد ز آتش هیچ مویی آنچنان بر خود
که از نظاره آن نازک میان بر خویش می پیچد
هوش مصنوعی: آتش به هیچ وجه باعث نمیشود که مویی به خود بپیچد، اما وقتی کسی نازکمیان و ظریف را تماشا میکند، به خاطر زیبایی او به خود میپیچد و تحت تأثیر قرار میگیرد.
چو تار سبحه صددل گرچه در هر حلقه ای دارد
کمند زلفش از غیرت همان بر خویش می پیچد
هوش مصنوعی: مانند دانههای تسبیح که در هر حلقهاش پراکندهاند، اما با این حال، موهای زلفش به دلیل غیرتش به دور خود میپیچد و به هیچکس اجازه نمیدهد که به آن نزدیک شود.
به این امید کز تنگ دهانش سر برون آرد
سخن در کام آن شیرین زبان بر خویش می پیچد
هوش مصنوعی: او به این امید است که از دهان تنگش کلامی بیرون آید و به خاطر همین، به دور خود میچرخد و درگیر خودش میشود.
دل سنگ از فراق تازه رویان داغ می گردد
گلی هر کس که چیند باغبان بر خویش می پیچد
هوش مصنوعی: دل سنگی که جَفای جدایی تازهروان را احساس میکند، به شدت میسوزد. هر فردی که گلی از باغ بچیند، در واقع خود را در معرض لطافت و زیبایی آن قرار میدهد و به نوعی به آن وابسته میشود.
نبرداز رشته جان وصل پیچ و تاب را بیرون
در آغوش گهر این ریسمان بر خویش می پیچد
هوش مصنوعی: رشته جان را از پیچ و تاب نجات بده و در آغوش گوهری قرار بده که این ریسمان بر خود میپیچد.
اگر تر نیست از رفتار آن سرو روان صائب
چرا چندین زموج آب روان بر خویش می پیچد؟
هوش مصنوعی: چرا آب روان به خود میپیچد و تلاطم دارد، اگر رفتار آن سرو زیبا آرام و بیحرکت نیست؟