برگردان به زبان ساده
گرنه دل را زلف مشکینش نگهداری کند
کیست این بیمار را یک شب پرستاری کند؟
هوش مصنوعی: اگر کسی که دلش به زلف مشکی او گرفتار است، از او مراقبت نکند، پس کیست که این بیمار عشق را یک شب پرستاری کند؟
حسن را از دیده بد، شرم می دارد نگاه
مهر تابان را همان پرتو سپرداری کند
هوش مصنوعی: حسن به خاطر شرم و حیا از نگاه‌های بد، نمی‌تواند به چهره نورانی درخشان خیره شود و همانند پرتو خورشید، زیبایی‌اش را بروز بدهد.
می تراود بوسه زان لبهای نو خط بی طلب
میوه چون شد پخته، ممکن نیست خودداری کند
هوش مصنوعی: بوسه‌ای که از لبه‌های زیبا و نو می‌آید، بی‌هیچ تلاشی، مانند میوه‌ای است که وقتی رسیده، نمی‌تواند از چیدنش خودداری کند.
چون هدف در پیش ابروی تو اندازد سپر
ماه نو صد سال اگر مشق کمانداری کند
هوش مصنوعی: اگر هدف در مقابل ابرویت قرار گیرد، مهارت و زیبایی تو مانند سپر ماه نو است و حتی اگر کسی صد سال هم برای تیراندازی تمرین کند، نمی‌تواند به دقت و لطافت تو برسد.
ایمنی خواهی، سبک کن کشتی خود را که کف
پنجه با دریای خونخوار از سبکباری کند
هوش مصنوعی: اگر به دنبال امنیت و ایمنی هستی، باید بار خود را سبک تر کنی تا کشتی ات بتواند در برابر طوفان و خطرات بهتر حرکت کند.
نیست پروا سیل بی زنهار را از کوچه بند
آستین چون گریه ما را عنانداری کند؟
هوش مصنوعی: سیل بی‌پروای بلا، همانند اشک‌های ما، در کوچه‌های تنگ و باریک به راحتی جاری می‌شود و هیچ چیز نمی‌تواند مانع آن شود.
جان کند در تن زآب خضر خون مرده را
چشم پر خون آنچه از شب صرف بیداری کند
هوش مصنوعی: انسانی که به دنبال زندگی و جوانی ابدی است، با دشواری و درد به مبارزه می‌پردازد و از آب حیات سرشار می‌شود. او در شب‌ها بیدار می‌ماند و به افکار و احساساتش می‌پردازد و از عمیق‌ترین زوایای زندگی خود آگاه می‌شود.
سرگرانی با فرودستان زنقص گوهرست
گوهر غلطان میسر نیست خودداری کند
هوش مصنوعی: فردی که با افراد پایین‌تر از خود در جامعه ارتباط برقرار می‌کند، خود را به زحمت انداخته و در واقع به ارزش و مقام خود آسیب می‌زند. ارزش واقعی انسان نمی‌تواند در شرایط ناپایدار و نامناسب حفظ شود.
می تواند ساخت از دست سلیمان پایتخت
مور ما صائب اگر بخت سخن یاری کند
هوش مصنوعی: اگر بخت یاری کند، می‌توانیم با دست سلیمان، پایتخت موری را بسازیم.
