برگردان به زبان ساده
گر به ظاهر جسم را روشن گهر می پرورد
بر امید کاستن همچون قمر می پرورد
هوش مصنوعی: اگرچه جسم ظاهر روشنی را می‌سازد و مانند دُر می‌درخشد، اما در واقع امید کمتری به کاهش آن دارد، همچون قمر که در آسمان می‌تابد.
بیکسان را می کند گردآوری حفظ اله
زال را سیمرغ زیر بال و پر می پرورد
هوش مصنوعی: خداوند زال را که به مانند دیگران است، زیر بال و پر سیمرغ می‌پروراند و او را به خوبی شکل می‌دهد.
از نگاه گرم معشوق است دل را آب و تاب
لعل را خورشید تابان از نظر می پرورد
هوش مصنوعی: به خاطر نگاه دلنشین معشوق، دل انسان شاداب و زنده می‌شود مانند اینکه لعل (گوهر سرخ) از نور خورشید روشنی می‌گیرد و درخشندگی پیدا می‌کند.
از حرام آن کس که آرد نعمت الوان به دست
خون فاسد را برای نیشتر می پرورد
هوش مصنوعی: فردی که از راه نادرست و نامشروع، ثروت و نعمت‌های گوناگون را به دست می‌آورد، در حقیقت بر اساس اعمال نادرست خود، به فساد و آسیب دیگران دامن می‌زند.
از بزرگان روی دل با زیردستان عیب نیست
زیر دامن کبک را کوه و کمر می پرورد
هوش مصنوعی: بزرگان می‌توانند با محبت و احترام به زیردستان تعامل داشته باشند، زیرا مانند کبکی که در دامان طبیعت پرورش می‌یابد، این ارتباطات به رشد و پیشرفت هر دو گروه کمک می‌کند.
گلشن آرایی که دارد از بصیرت بهره ای
سرو را بیش از درخت پرثمر می پرورد
هوش مصنوعی: باغی که با بینش و درک درست آراسته شده، درخت سروی را بیشتر از درختان پرثمر پرورش می‌دهد.
می کند ایام کاهش را به خود چون مه دراز
هر تهی مغزی که تن را بیشتر می پرورد
هوش مصنوعی: زمان را مانند ماه که پلکانی دراز دارد، آرام آرام به خود می‌گیرد. هر کسی که از فهم و تأمل خالی باشد، بیشتر به فکر جسم و تن خود می‌افتد.
اندکی دارد خبر از اشک دردآلود من
هر که طفلی را به صد خون جگر می پرورد
هوش مصنوعی: هر کسی که کودک را با تمام دل و درد بزرگ کند، کمی از حزن و ناگواریم را درک می‌کند.
چرخ سنگین دل کند آهن دلان را تربیت
بیضه فولاد تیغ بدگهر می پرورد
هوش مصنوعی: این بیت به معنای این است که در زندگی، سختی‌ها و چالش‌ها می‌توانند به افراد قوی و مقاوم کمک کنند. تجربه‌های دشوار، انسان‌ها را تربیت می‌کند و از آنها شخصیت و صلابت می‌سازد، درست مانند آهن که با فرآیندهای خاصی به فولاد تبدیل می‌شود. در این راستا، افرادی که دل‌های آهنین و استقامت دارند، از این فشارها به شکل مثبتی بهره‌مند می‌شوند و قابلیت‌های خود را افزایش می‌دهند.
پشت آیینه است صائب زنگیان را پرده پوش
چرخ از آن پیوسته صائب بی هنر می پرورد
هوش مصنوعی: بیتی که مطرح شده به این معناست که پشت آیینه، زنگیان (پستی و بلندی‌های زندگی) نهفته است و پرده‌ای که آسمان بر سر آن می‌کشد، از آن‌روست که همیشه افرادی بی‌هنر را پرورش می‌دهد. در واقع، این شعر به نوعی به ناپایداری زندگی و تأثیرات محیطی اشاره دارد.
