برگردان به زبان ساده
در وصل، دل از هجر فزون دل نگران است
آوارگی تیر در آغوش کمان است
هوش مصنوعی: در هنگام وصال، دل به خاطر جدایی نگران‌تر می‌شود، مانند اینکه تیر در آغوش کمان، در حال آواره‌گی است.
بیهوده پس سبحه و زنار دویدیم
شیرازه اوراق دل آن موی میان است
هوش مصنوعی: ما بی‌جهت برای تسبیح و کمربند تلاش کردیم، در حالی که رشته و پایه‌ی دل ما به آن موی میانه وابسته است.
این با که توان گفت، که با آن همه نعمت
دل خوردن ما بر فلک سفله گران است
هوش مصنوعی: کدامین کس را می‌توان پیدا کرد که با وجود این همه نعمت، دلش بر حال ما و دردهایمان نمی‌سوزد و از آن بالا به ما نگاه نمی‌کند؟
گر باد به فرمان سلیمان زمان بود
مجنون ترا ریگ روان تخت روان است
هوش مصنوعی: اگر باد مانند سلیمان تحت فرمان بود، مجنون، تو را ریگی می‌پنداشت که بر تخت روان است.
روشن گهران از هنر خویش نگویند
اینجاست که جوهر علف تیغ زبان است
هوش مصنوعی: افراد با استعداد و هنرمند به هیچ وجه از ارزش خود سخن نمی‌گویند؛ اینجا است که بیان حقیقت ممکن است به سادگی، مثل باریکه‌ای از چاقو، دلتنگ کننده باشد.
مردان حق از دایره چرخ برونند
از چرخ شکایت روش پیرزنان است
هوش مصنوعی: مردان حق از دایره زندگی و حوادث آن خارج هستند و نمی‌خواهند از سختی‌ها و مشکلات گلایه کنند؛ این نوع شکایت مخصوص زنان سالخورده است.
بیرون شد ازین دایره بی زخم محال است
ما سست عنانیم و قضا سخت کمان است
هوش مصنوعی: هرگز نمی‌توان بدون آسیب دیدن از این دایره بیرون رفت. ما در برابر سرنوشت ضعیف و سست هستیم و سرنوشت همچون کمانی سخت و قوی عمل می‌کند.
ذرات جهان ریزه خور خوان سپهرند
هر چند که بر سفره او یک ته نان است
هوش مصنوعی: ذرات جهان مانند خوراکی‌های کوچک روی سفره آسمان هستند، هرچند که همه آن‌ها فقط یک تکه نان از آن سفره به شمار می‌آیند.
صائب دم گرمی که برآرد ز جهان دود
در حلقه ما سوختگان باد خزان است
هوش مصنوعی: اگر کسی در دنیای شلوغ و پرماجرا به ما ملحق شود، همانند دود حاصل از آتش، با خود طراوت و دلپذیری می‌آورد. اما ما، با وجود این همه آرزو و امید، در واقع از بادی که نشانه‌های پاییز را به همراه دارد، در حال سوختن و رنج بردن هستیم.
