برگردان به زبان ساده
بر کافران خدای جهان گر رحیم نیست
چون زلف را ز آتش روی تو بیم نیست
هوش مصنوعی: اگر خداوند به کافران رحم نکند، تعجبی ندارد؛ چرا که مانند زلفی که بر اثر آتش چهرهات آسیب نمیبیند، من هم از خطر آنها نمیترسم.
بر خاک همچو طایر یک بال می تپد
آن را که دل ز تیغ ملامت دو نیم نیست
هوش مصنوعی: بر زمین همچون پرندهای پر میزند قلب کسی که از سرزنش دیگران درد دارد، هرگز به دو نیم نمیشود.
بی آه سرد یاد نداریم سینه را
شکر خدا که خانه ما بی نسیم نیست
هوش مصنوعی: ما بدون حسرت و غم، دل را یاد نمیکنیم. شکر خدا که خانهمان همیشه در نسیم و تازگی است.
بی درد در سخن نبود جوهر اثر
بی قدر و قیمت است گهر تا یتیم نیست
هوش مصنوعی: در سخن بیدرد، عمق و تاثیر واقعی وجود ندارد، همانطور که یک گوهر باارزش زمانی دارای ارزش است که تحت شرایط مناسب قرار گیرد و یتیم نباشد.
بی برگ شو که عشرت روی زمین تمام
در خانه ای است فرش که در وی گلیم نیست
هوش مصنوعی: بیا بیتفاوت و بیپرده شو، چون خوشی و لذت زندگی بر روی زمین در خانهای است که فرش دارد، اما در آن گلیم (سادهتری از فرش) نیست. یعنی ارزش و زیبایی در سادگی و عدم تجملگرایی است.
ما از کجی به کوچه دیگر فتاده ایم
حرفی است این که وضع جهان مستقیم نیست
هوش مصنوعی: ما از مسیر درست منحرف شدهایم و این نشان میدهد که اوضاع دنیا به سامان نیست.
از دوزخ و بهشت نظر بسته ایم ما
پرواز ما به شهپر امید و بیم نیست
هوش مصنوعی: ما به مسائلی مانند دوزخ و بهشت اهمیتی نمیدهیم و فکر ما بیشتر معطوف به آرزوها و نگرانیهایمان است.
ما غافلان بساط اقامت فکنده ایم
در وادییی که کوه در او مستقیم نیست
هوش مصنوعی: ما بیخبر از واقعیت، زندگی را در مکانی گذاشتهایم که در آن کوهها به صورت راست و مستقیم قرار ندارند.
صائب شود گشاده دلش بی گرهگشا
هر غنچه ای که چشم به راه نسیم نیست
هوش مصنوعی: دل کسی که انتظار دلسوزی و یاری از افراد ندارد، به راحتی و بدون دغدغه باز میشود. هر غنچهای که چشم به راه نسیم نیست، نشان میدهد که خود را بربسته و هیچ امیدی به تغییر ندارد.