برگردان به زبان ساده
جز گریه چشم اشک فشان را علاج نیست
جز صبر عاشق نگران را علاج نیست
هوش مصنوعی: غیر از گریه، هیچ درمانی برای چشمی که اشک می‌ریزد وجود ندارد و تنها صبر می‌تواند تسکین‌دهنده دل عاشق نگران باشد.
درمانده ام به دست دل هرزه گرد خویش
در دست باد برگ خزان را علاج نیست
هوش مصنوعی: من از دست دل ناپاک خود درمانده‌ام و نمی‌توانم حال خراب خود را درمان کنم، همچنان که با بادی که برگ‌های پاییزی را می‌برد، نمی‌توان درمانی پیدا کرد.
تن در کشاکش فلک سفله داده ام
جز پیروی دست، کمان را علاج نیست
هوش مصنوعی: من در میان گرفتاری‌ها و مشکلات زندگی، خود را تسلیم کردم و جز اینکه از کسی پیروی کنم، هیچ راهی برای تغییر اوضاع ندارم.
عنقا اگر نه گرد فشاند ز بال خویش
ناسور زخم تیغ زبان را علاج نیست
هوش مصنوعی: اگر پرنده‌ای مانند عنقا از بالای خود گرد و غبار نپاشد، زخم‌های ناشی از تیغ زبان دیگر قابل درمان نخواهد بود.
طوفان اگر نه شعله کشد از دل تنور
خار و خس بسیط جهان را علاج نیست
هوش مصنوعی: اگر طوفان شعله‌ور نشود، دل تنور سوزان را نمی‌سوزاند، و در این صورت، رنج و مشکلات بی‌شماری در جهان باقی خواهد ماند.
آن را که زد شراب، علاجش بود شراب
دردسر فلک زدگان را علاج نیست
هوش مصنوعی: کسی که به خاطر نوشیدن الکل دچار مشکل شده، تنها با نوشیدن الکل می‌تواند مشکلش را حل کند. اما دردسر کسانی که تحت تأثیر چه بسا مشکلات زندگی هستند، درمانی ندارد.
صائب به دست باد بود تا عنان زلف
جز پیچ و تاب رشته جان را علاج نیست
هوش مصنوعی: صائب از دیگران مستعدتر است و تحت تأثیر زمان و اوضاع قرار دارد. تنها چیزی که می‌تواند به او کمک کند، تسلط بر زلف‌های پریشان زندگی است؛ اما برای درمان دردهای واقعی جان، چیز دیگری لازم است و پیچیدگی‌های زندگی را تنها زلف‌ها نمی‌توانند حل کنند.
