برگردان به زبان ساده
هزار حیف که دوران خط یار گذشت
شکست رنگ گل و حسن نوبهار گذشت
هوش مصنوعی: خیلی افسوس که زمان زیبایی و عشق یار سپری شد و دوران شکوفایی گل و تازگی بهار به پایان رسید.
چنان سیاهی خط تنگ کرد دایره را
که حسن، همچو نسیم از بنفشه زار گذشت
هوش مصنوعی: سیاهی آن خط به قدری دایره را تنگ کرده بود که حسن، مانند نسیمی ملایم از میان باغ بنفشه‌ها عبور کرد.
حذر ز سایه مژگان خویشتن می کرد
ز جوش خط چه بر آن آتشین عذار گذشت
هوش مصنوعی: او از تأثیر نگاه پرچشمان خود می‌ترسد، زیرا که خطی که بر چهره‌اش کشیده شده، ممکن است آتشین و خطرناک باشد.
تو وعده می دهی و حسن بر جناح سفر
تو روز می گذرانی و روزگار گذشت
هوش مصنوعی: تو گفتۀ خوب می‌کنی و در حالی که در سفر هستی، روزها را سپری می‌کنی و زمان هم به همین ترتیب می‌گذرد.
گهر به چشم صدف در کمین ریختن است
مگر حدیثی ازان در شاهوار گذشت؟
هوش مصنوعی: در عمق دریا، مرواریدهایی وجود دارند که در صدف‌ها پنهان شده‌اند. آیا قصه‌ای از آن‌ها در تاریخ بزرگ و مهم حکایت شده است؟
در آتشم چون گل از برگ خود، خوشا سر دار
که نوبهار و خزانش به یک قرار گذشت
هوش مصنوعی: در آتش من مانند گلی هستم که از برگ‌هایش جدا شده؛ خوشا به حال کسی که در شرایط زندگی‌اش، بهار و پاییز را یکسان و بدون تغییر تجربه کرده است.
غبار خاطر ازین بیشتر نمی باشد
که از خرابه من سیل باوقار گذشت
هوش مصنوعی: غم و اندوه من بیشتر از این نیست که از ویرانه‌های وجودم، آب به آرامی و با وقار عبور کرد.
چه سود لوح مزارم ز خشت خم کردن؟
مرا که عمر به خمیازه و خمار گذشت
هوش مصنوعی: این بیت بیانگر این است که وجود یک سنگ قبر یا یادبود برای او هیچ فایده‌ای ندارد، زیرا او زندگی‌اش را در خواب و بی‌حوصلگی سپری کرده و عملاً هیچ دستاوردی نداشته است. از این رو، حتی اگر لوح مزارش با افتخار ساخته شود، برایش ارزشی ندارد چون عمرش به بطالت گذشته است.
ز روزگار جوانی خبر چه می پرسی؟
چو برق آمد و چون ابر نوبهار گذشت
هوش مصنوعی: از روزگار جوانی چه چیزی می‌خواهی بدانی؟ مانند برقی سریع گذشت و مانند ابری که در بهار می‌گذرد، ناپدید شد.
یکی است مرتبه صدر و آستان پیشش
کسی که همچو تو صائب ز اعتبار گذشت
هوش مصنوعی: در این بیت به مقام و عظمت کسی اشاره شده است که مانند تو، صائب، از اعتبار و احترام برخوردار نیست. مرتبه بلند و جایگاه او به قدری بالا است که هیچ‌کس نمی‌تواند به آن نزدیک شود و تنها او در آن مقام قرار دارد.
