برگردان به زبان ساده
به غیر خشم که در خوردنش وبالی نیست
درین بساط دگر روزی حلالی نیست
هوش مصنوعی: غیر از خشم، هیچ چیز دیگری در این دنیا برای خوردن نیست که به آن ضرری نرساند. در این دنیا روزی حلال دیگری پیدا نمی‌شود.
به نور زنده دلی دار خانه را روشن
که آفتاب دل زنده را زوالی نیست
هوش مصنوعی: با نور دل زنده، خانه‌ات را روشن کن؛ زیرا دل‌های زنده هیچگاه به زوال نمی‌رسند.
نه از خدا و نه از خلق شرم خواهی داشت
ترا که در گنه از خویش انفعالی نیست
هوش مصنوعی: تو نه از خدا شرمنده خواهی بود و نه از مردم، چون در گناه خود هیچ احساسی از ندامت و پشیمانی نداری.
کلید قفل لئیمان بود زبان سؤال
وگرنه ز اهل کرم حاجت سؤالی نیست
هوش مصنوعی: زبان سوال، کلید درهای بسته‌ی کسانی است که اهل بخشندگی و کرم نیستند؛ زیرا افراد سخاوتمند نیازی به پرسیدن درخواست ندارند.
به خوردن دل خود همچو ماه قانع شو
که در بساط فلک، روزی حلالی نیست
هوش مصنوعی: به زیبایی و آرامش دل خود راضی باش مانند ماه که در آسمان خاموش است، زیرا در این دنیا هیچ‌چیز دائمی و مطمئن نیست.
هزار عقده فزون است سرو را در دل
فسانه ای است که آزاده را ملالی نیست
هوش مصنوعی: سرو در دل خود هزاران راز و مشکلات دارد، اما آزاده‌ای که به حقیقت خود آگاه است، هیچ غمی و ناراحتی ندارد.
به غیر زهره شیران که آب گردیده است
به راه عشق دگر چشمه زلالی نیست
هوش مصنوعی: به جز زیبایی‌های دل‌فریب شیران که در عشق به آبی زلال تبدیل شده‌اند، در مسیر عشق دیگر چشمه‌ای از پاکی و روشنی وجود ندارد.
توان ز تربت مجنون شنید جوش نشاط
حضور مردم دیوانه را زوالی نیست
هوش مصنوعی: از خاک مجنون می‌توان احساس شادی و نشاط دیوانه‌وار مردم را شنید و این شور و شوق هیچگاه کم نمی‌شود.
ز فکر مرغ چمن نیست غنچه فارغبال
سری که بر سر زانوست، بی خیالی نیست
هوش مصنوعی: غنچه‌ای که بر زانوی سرسختی نشسته، از فکر و خیال مرغان چمن بی‌خبر نیست و نگران نخواهد بود.
نوشته اند برات مرا به میکده ای
که آب در جگر تشنه سفالی نیست
هوش مصنوعی: نوشته‌اند که مرا به میکده‌ای ببرند که در آن، حتی آبی برای سیراب کردن دل تشنه وجود ندارد.
مشو چو ماه تمام از شکست خود غافل
که غیر نقص درین انجمن کمالی نیست
هوش مصنوعی: به مانند ماه کامل، از اشتباهات خود غافل نباش. زیرا در این جمع هیچ کمالی جز نقص وجود ندارد.
به داغ عشق اگر سینه را نسوخته ای
در آسمان تو خورشید بی زوالی نیست
هوش مصنوعی: اگر قلبت را به خاطر عشق نمی‌سوزانی، نمی‌توانی انتظار داشته باشی که در زندگی‌ات چیزی پایدار و خوشرنگ همچون خورشید وجود داشته باشد.
دل رحیم ندارند غنچه ها صائب
در آن ریاض که مرغ شکسته بالی نیست
هوش مصنوعی: غنچه‌ها در باغی که هیچ پرنده‌ای کهنسال و آسیب‌دیده وجود ندارد، دل مهربان و رحیم ندارند.
