برگردان به زبان ساده
به آبداری لعل تو هیچ گوهر نیست
به این صفا، گهری در ضمیر کوثر نیست
هوش مصنوعی: با رنگ و زیبایی تو هیچ سنگ قیمتی وجود ندارد و در این پاکی، هیچ الماسی در عمق آب حیات نیست.
مرا به ساغری ای خضر نیک پی دریاب
که بی دلیل ز خود رفتنم میسر نیست
هوش مصنوعی: من را با جامی در دست کمک کن، ای خضر بزرگوار، زیرا بدون دلیل نمی‌توانم از خودم دور شوم.
توانگرست به یک مشت خاک، دیده فقر
دل حریص به صد گنج زر توانگر نیست
هوش مصنوعی: ثروتمند کسی است که با یک مشت خاک هم می‌تواند خوشبختی و کامیابی را احساس کند، اما کسی که دچار فقر و تنگدستی است، حتی با داشتن صدها گنج و زر نیز هرگز احساس ثروت و آسایش نخواهد کرد.
شهادتی که بود دیگری وسیله آن
ز زندگانی خضر و مسیح کمتر نیست
هوش مصنوعی: شهادتی که به دست دیگران انجام می‌شود، به اندازه زندگی خضر و مسیح ارزش دارد.
من و تردد خاطر، خدا نگه دارد!
به قلزمی که منم، موج او شناور نیست
هوش مصنوعی: من و فکر و خیالهای دائم، خدا به حفظش بیافزاید! به نوعی که من هستم، آن احساس و حالتی که او ایجاد می‌کند، بر من غالب نیست.
دل شکسته ما را به لطف خود بپذیر
نظر به مورچه، پای ملخ محقر نیست
هوش مصنوعی: دل شکسته ما را با مهربانی خود بپذیر، زیرا نگاه به یک مورچه نشان‌دهنده ارزش پای ملخ نیست.
ببر ز خویش اگر جنت آرزو داری
که دوزخی بتر از صحبت مکرر نیست
هوش مصنوعی: اگر به بهشت آرزو دارید، باید از خودتان دور شوید، چرا که هیچ چیزی بدتر از مداومت بر دوستی‌های نادرست نیست.
حمایت ضعفا مانع پریشانی است
وگرنه رشته سزاوار قرب گوهر نیست
هوش مصنوعی: اگر حمایت از افراد ضعیف وجود نداشته باشد، ممکن است مشکلات و بی‌نظمی‌ها بیشتر شود. در غیر این صورت، شخص مناسب و شایسته‌ای نمی‌تواند به جایگاه ارزشمند خود برسد.
ز چاک دل بود امید فتح باب مرا
چو آفتاب مرا روی دل به هر در نیست
هوش مصنوعی: از دل شاداب من انتظار گشایش در زندگی وجود دارد، اما مانند آفتاب که در هر مکان دیده نمی‌شود، امیدم نیز در هر در و وضعی به‌دست نمی‌آید.
شفق همین نه به خورشید کار دارد و بس
کدام لقمه این هفت خوان به خون تر نیست؟
هوش مصنوعی: شفق فقط با خورشید در ارتباط است و هیچ چیز دیگری ندارد. همچنین، هر یک از مشکلات و چالش‌های زندگی مثل لقمه‌ای است که برای رسیدن به آن باید از هفت خوان گذر کرد و هر کدام از این مراحل به نوعی با تلاش و سختی همراه است.
ترا که پای طلب بسته اند، سنگین باش
درین محیط که ماییم جای لنگر نیست
هوش مصنوعی: تو که در جستجوی خواسته‌های خود قرار داری، در این فضا آرام و با احتیاط رفتار کن، زیرا ما در اینجا برای استراحت و آرامش نیستیم و باید با دقت حرکت کنیم.
مدار چشم مروت ز هیچ کس صائب
که خضر را غم محرومی سکندر نیست
هوش مصنوعی: به هیچ‌کس رحم نکن و به کسی نیکی نكن كه حتی خضر، پیامبر آسمانی، نیز از درد و رنج اسكندر نمی‌هراسد.
