برگردان به زبان ساده
ما نه آنیم که ما را به زبان باید جست
یا ز هر بی سروپا نام و نشان باید جست
هوش مصنوعی: ما افرادی نیستیم که بتوان آنها را فقط با کلام پیدا کرد یا به دنبال نشانه و هویتی از ما در میان افراد بی‌مقدار بود.
اهل دل را به دل و اهل نظر را به نظر
دوستداران زبان را به زبان باید جست
هوش مصنوعی: دلدادگان را باید با احساساتشان شناخت و کسانی که نظر و دید خاصی دارند را باید از طریق دیدگاه‌هایشان شناخت. علاقه‌مندان به زبان و کلام را نیز باید در کلماتشان جستجو کرد.
مهر هر چند که در ذره نگردد پنهان
همه ذرات جهان را به گمان باید جست
هوش مصنوعی: عشق، حتی اگر در کوچک‌ترین ذره‌ای پنهان باشد، باید در تمام عناصر جهان به دنبالش گشت و آن را جستجو کرد.
گرچه از بید ثمر خواستن از بی بصری است
بوی گل از نفس سرد خزان باید جست
هوش مصنوعی: هرچند که انتظار داشته باشیم از درخت بی‌بار، میوه‌ای به دست آوریم، این نشان از ناآگاهی است. بوی گل را باید در نفس خنک خزانی جستجو کرد.
بی نشان را به نشان گرچه خبر نتوان یافت
خبر کعبه ز هر سنگ نشان باید جست
هوش مصنوعی: در جستجوی حقیقت، حتی اگر مشخصات واضحی نداشته باشیم، می‌توانیم نشانه‌ها را در هر جایی پیدا کنیم. مانند این‌که برای پیدا کردن کعبه، باید از هر سنگی که در مسیر هست، نشانه‌ها را جستجو کنیم.
نتوان پشت به دیوار تن آسانی داد
خبر آب ز هر تشنه روان باید جست
هوش مصنوعی: نمی‌توان به دیوار تکیه کرد و از سختی‌ها فرار کرد، باید برای پیدا کردن آب و رفع تشنگی، به دنبال نشانه‌ها رفت و تلاش کرد.
هر گلی را چمنی، هر صدفی را گهری است
از دم پیر مغان، بخت جوان باید جست
هوش مصنوعی: هر گلی در طبیعت مکانی دارد و هر صدفی مرواریدی درون خود نهفته است. برای دستیابی به خوشبختی جوان باید از تجربه‌ها و wisdomهای افراد باتجربه بهره برد.
عمرها نافه صفت خون جگر باید خورد
وانگه از دل نفس مشک فشان باید جست
هوش مصنوعی: برای زندگی، گاهی باید رنج و زحمت را تحمل کرد و در تلاشی مداوم، از عمق وجود خود خویشتن را تلاوت کنیم. در نهایت، باید تلاش کنیم تا از دل و جان خود، زیبایی‌ها و شیرینی‌ها را بیرون بکشیم.
مهر روشن نکند خانه بی روزن را
دل بیدار ز چشم نگران باید جست
هوش مصنوعی: دل بیدار به دنبال آرامش و روشنایی است و در خانه‌ای که پنجره‌ای ندارد، نوری نمی‌تابد. برای یافتن آرامش و امید، باید به چشم نگران و مراقب توجه کرد تا بتوان به روشنایی رسید.
چه خبر از دل رم کرده ما دارد چرخ؟
ناوک سخت کمان را ز نشان باید جست
هوش مصنوعی: چرخ فلک چه چیزی از دل آشفته ما می‌داند؟ برای یافتن نشانه‌ی تیرکمان، باید به دقت نگاه کرد.
صائب این آن غزل سید یزدست که گفت
اهل دل را به سراپرده جان باید جست
هوش مصنوعی: صائب اینجا به این نتیجه رسیده است که برای افرادی که اهل دل و عاشق هستند، باید در عمق وجود و روح انسان به دنبال حقیقت و معانی واقعی زندگی بگردند. یعنی انسان باید در درون خود بگردد تا به شناخت و درک عمیق‌تری دست یابد.
