برگردان به زبان ساده
هرکه از عالم مجرد شد غم عالم نداشت
مالک دینار شد هر کس که یک درهم نداشت
هوش مصنوعی: هر کسی که از دنیا و مسائل مادی دل کند و به معنویات و روحانیت روی آورد، دیگر نگران مشکلات و غم‌های دنیایی نیست و به مقام و ارزش بالایی می‌رسد. در عوض، شخصی که حتی یک درهم مال نداشته باشد، می‌تواند به اوج معنویت و ثروت واقعی دست یابد.
گوهر مقصود را در دامن همت نیافت
رخنهٔ دل را صدف یک چند تا محکم نداشت
هوش مصنوعی: گوهر گرانبها و مقصد اصلی را در تلاش و همت خود پیدا نکرد. دل، که مانند صدف است، مدتی نتوانست به خوبی از آن محافظت کند.
این زمان هر آدمی صد دیو را ره می‌زند
رفت آن عهدی که شیطان بیم از آدم نداشت
هوش مصنوعی: در حال حاضر هر انسانی با صد شیطان مقابله می‌کند و دیگر زمانی نیست که شیطان از آدمی بیم داشته باشد.
شد فلک در روزگار این خسیسان، تنگ‌چشم
ورنه هرگز آفتابش چشم بر شبنم نداشت
هوش مصنوعی: زمانی که دنیای این افراد بدبین و تنگ‌نظر سخت شده است، در غیر این صورت آفتاب هرگز به شبنم نگاه نمی‌کرد.
این جواب آن غزل صائب که می‌گوید نقی
پا به زنجیر جنون چون من کسی محکم نداشت
هوش مصنوعی: این شعر به این موضوع اشاره دارد که در دنیای خود، هیچ‌کس را نداشته است که او را از آشفتگی و دیوانگی نجات دهد. یعنی در شرایط سخت و بحرانی، انسان به تنهایی و در حس تنهایی عمیق قرار می‌گیرد. این احساس به نوعی به بی‌کسی و تنهایی عاطفی اشاره دارد.
