برگردان به زبان ساده
صبر بر زخم گرانسنگ ملامت سهل نیست
توتیا گشتن به زیر کوه طاقت سهل نیست
هوش مصنوعی: تحمل کردن درد و زخم ناشی از سرزنش دیگران آسان نیست و به راحتی نمی‌توان زیر بار فشار و دشواری‌ها تحمل کرد.
مور قانع یافت از دست سلیمان پایتخت
بر جگر دندان فشردن از قناعت سهل نیست
هوش مصنوعی: مور به خاطر سلیمان و قدرت او، به این نتیجه رسید که قناعت و راضی بودن به آنچه دارد، کار آسانی نیست؛ زیرا برای رسیدن به این حالت، انسان باید بتواند بر سختی‌ها و خواسته‌های خود غلبه کند.
عشق عالمسوز را چون برق، آتش زیر پاست
ورنه زخم خار صحرای ملامت سهل نیست
هوش مصنوعی: عشق که قوت و شدت زیادی دارد، مانند برقی است که می‌تواند باعث آتش‌سوزی شود. اگر این عشق در دل وجود نداشته باشد، تحمل زخم و عذاب‌های ناشی از انتقاد و سرزنش دیگران آسان نیست.
خار این وادی شلاین تر ز خون ناحق است
از علایق، چیدن دامان رغبت سهل نیست
هوش مصنوعی: در این دل‌نوشته به سختی‌ها و مشکلاتی اشاره شده که در مسیر زندگی وجود دارد. هرچند تمایل به رشد و پیشرفت وجود دارد، اما دستیابی به این هدف نیازمند تلاش و فداکاری است، زیرا موانع و چالش‌های زیادی بر سر راه قرار دارند. این بیانگر این است که باید با صبر و استقامت به دنبال آرزوها و خواسته‌هایمان باشیم، حتی اگر شرایط به سختی و ناحق به نظر برسد.
درد یعقوبی ندارد چشم خواب آلود ما
ورنه از کف دادن دامان فرصت سهل نیست
هوش مصنوعی: چشم خواب‌آلود ما به درد یعقوب نمی‌خورد، وگرنه از دست دادن فرصت‌ها آسان نیست.
کم مدان تقصیر پیری را که در هنگام صبح
گر همه یک چشم باشد، خواب غفلت سهل نیست
هوش مصنوعی: پیری را سرزنش نکن که اگر در صبحگاه هم یک چشم باشد، خواب غفلت کار آسانی است.
من گرفتم سیل ناصاف مرا کردند صاف
خجلت ناصافی از دریای رحمت سهل نیست
هوش مصنوعی: در این بیت، گوینده به تجربه‌ای اشاره می‌کند که به دلیل آن احساس شرمندگی و ناپاکی کرده است. او می‌گوید که مانند سیل ویرانگر، زندگی‌اش پر شده از مشکلات و ناپاکی‌ها، اما در عین حال بخشش و رحمت خداوند طوری است که به آسانی نمی‌توان آن را نادیده گرفت. به این ترتیب، او تأکید می‌کند که این رحمت بزرگی است که قادر به پاک کردن ناپاکی‌های اوست.
بر تو از کوتاه بینی خون دل شد ناگوار
چشم اگر بر منعم افتد، هیچ نعمت سهل نیست
هوش مصنوعی: اگر نگاه تنگ‌نظرانه‌ای به مسائل داشته باشی، درد و رنج تو افزون می‌شود. وقتی چشم بر روی کسی بیفتد که به او نعمت زیادی داده شده، هیچ یک از نعمت‌ها کوچک و آسان نخواهد بود.
کوهکن از رشک خسرو جان شیرین را سپرد
عشق در هر دل که باشد، زخم غیرت سهل نیست
هوش مصنوعی: کوهکن به خاطر حسادت خسرو جان خود را فدای عشق کرد. در هر دلی که محبت وجود داشته باشد، زخم غیرت آسان نیست.
خوردن گندم برون انداخت آدم را ز خلد
تا بدانی پیش حق یک جو اطاعت سهل نیست
هوش مصنوعی: آدم به خاطر خوردن گندم از بهشت بیرون رفت تا بفهمی اطاعت از دستورات خداوند چقدر آسان نیست.
پرده منصور اگر صد چاک شد چون گل سزاست
دم زدن بی پرده از اسرار وحدت سهل نیست
هوش مصنوعی: اگر پرده منصور به اندازه صد بار هم شکافته شود، باز هم به مانند گل به نظر می‌رسد. اما گفتگو کردن بدون پرده و از اسرار وحدت، آسان نیست.
کافر حربی است هر کس نیست راضی از قضا
صائب از قسمت چو نادانان شکایت سهل نیست
هوش مصنوعی: هر کسی که از تقدیر و قسمت خود راضی نیست، مانند کافران که در جنگ هستند، محسوب می‌شود. زیرا شکایت کردن از سرنوشت و قضا به آسانی برای نادانان صورت می‌گیرد.
