برگردان به زبان ساده
کوته اندیشی که طاعات ریایی کرده است
خویش را محروم از مزد خدایی کرده است
هوش مصنوعی: کسی که اعمال نیک و طاعاتش را تنها برای نشان دادن به دیگران انجام میدهد، به دلایل ناپسند خود از پاداش و رحمت خداوند محروم شده است.
دست خشک آسمان، خورشید عالمتاب را
کاسه دریوزه شبنم گدایی کرده است
هوش مصنوعی: آسمان که از باران بینصیب است، با دستانی خالی به خورشید که تمام نور و روشنی را به خود اختصاص داده، همچون دانهای شبنم درخواست کمک کرده است.
نیست تاب حرف سختم، گرچه سنگ کودکان
استخوان را در تن من مومیایی کرده است
هوش مصنوعی: من تحمل شنیدن حرفهای سخت را ندارم، هرچند که مشکلات و سختیهای زندگی مثل سنگ، روح و استخوانم را در درونم به نوعی حفظ کردهاند و مومیایی کردهاند.
با هوسناکی نگردد جمع حسن عاقبت
از هدف قطع نظر تیر هوایی کرده است
هوش مصنوعی: زیبایی و جذابیت به تنهایی نمیتواند به سرنوشت نیک منجر شود؛ اگر کسی تنها به لذتهای زودگذر توجه کند، در نهایت از هدف اصلی خود دور خواهد شد و مثل تیری که به هدف نمیخورد، بیفایده خواهد بود.
سینه اش مجمر شده است از تیر باران چون هدف
هر که از گردن فرازی خودنمایی کرده است
هوش مصنوعی: سینهی او مانند آتشگاه پر از تیر شده است، زیرا هر کسی که بخواهد خود را به نمایش بگذارد، هدف تیرهای دشمنان قرار میگیرد.
با گرفتاری قناعت کن که در این دامگاه
بند ما را سخت، انداز رهایی کرده است
هوش مصنوعی: با شرایط سخت خود را راضی نگهدار چرا که در این مشکلات، راهی برای آزاد شدن از بندهای زندگیامان وجود دارد.
تا چه با عاشق کند آن لب، که جام باده را
بوسه اش خون در جگر از بد ادایی کرده است
هوش مصنوعی: این بیت به حسرت و تأثیر عشق اشاره دارد. شاعر میگوید لبان معشوق چه کار میتوانند با عاشق بکنند، در حالی که بوسهای که به جام باده میزنند، دل عاشق را بدجوری میشکند و او را دچار درد و رنج میکند. به نوعی، این عشق و زیبایی میتواند تلخیها و زخمهایی در دل عاشق ایجاد کند.
گلستان امروز دارد آب و رنگ تازه ای
تا ز رخسار که گل شبنم ربایی کرده است؟
هوش مصنوعی: امروز گلستان جلوه و رنگ جدیدی دارد، چرا که به چهرهاش مانند گلی که شبنم را جذب کرده، زیبایی خاصی بخشیده است.
نیستم نومید از بی دست و پایی تا صدف
قطره ها را گوهر از بی دست و پایی کرده است
هوش مصنوعی: هرگز از نداشتن امکانات ناامید نمیشوم؛ چرا که صدفها هم با همین کمبودها، قطرهها را به گوهر تبدیل کردهاند.
همچو بار طرح بر دوشم گرانی می کند
تا سرم از پای خم صائب جدایی کرده است
هوش مصنوعی: بار سنگینی بر دوش دارم که باعث میشود سرم از پایم پایین بیفتد. این درد و جدایی برای من بسیار سنگین و سخت است.