برگردان به زبان ساده
نقطه خالش که نه پرگار سرگردان اوست
کیست کز فرمان او گردن کشد، دوران اوست
هوش مصنوعی: نقطه‌ای که در آنجا خال او قرار دارد، نماد پرگاری است که در حال گردش است. کیست که از فرمان او سرپیچی کند؟ این گردش و تناوب زندگی زیر نظر اوست.
آفتابی را که شد چشم تر من پرده دار
صبح محشر سینه چاک خنجر مژگان اوست
هوش مصنوعی: وقتی که آن خورشید تابناک به چشمانم می‌افتد، پرده‌داری آن لحظه‌ی بزرگ و هولناک، دل مرا با زیبایی و قساوت چشمانش می‌شکافد.
برق جولانی که دارد در خم چوگان مرا
آسمان بی سر و پا، گویی از میدان اوست
هوش مصنوعی: برق زیبایی که در حین بازی چوگان می‌درخشد، به نظر می‌رسد که این آسمان بی‌ثبات و ناپایدار خود را از میدان بازی قرض گرفته است.
نیست در مغز زمین موج طراوت از محیط
این سفال خشک، سیراب از خط ریحان اوست
هوش مصنوعی: در اینجا به این معناست که در درون زمین، هیچ حرکت و شادابی وجود ندارد که به اندازه‌ی تازگی و لطافت این سفال خشک تحت تأثیر بوی خوش ریحان باشد. در واقع، زیبایی و تازگی این گل، بر کیفیت و حالتی که درون این سفال احساس می‌شود، برتری دارد.
آسمان چشمی که من بیمار او گردیده ام
چهره خورشید، زرد از درد بی درمان اوست
هوش مصنوعی: چشمان آسمان که من به آن بیماری مبتلا هستم، چهره خورشید به خاطر درد ناگواری که دارد، رنگ پریده و زرد شده است.
هاله غبغب که پهلو می زند با ماه عید
موج دور افتاده ای از چشمه حیوان اوست
هوش مصنوعی: هاله‌ای که به حالت گلابی شکل درآمده و به قامتش می‌خورد، شبیه به ماهی است که در عید می‌درخشد و این زیبایی، ردپایی از چشمه حیات و طراوت او را به نمایش می‌گذارد.
نیست کار آسمان دل را مصفا ساختن
از دل هر کس غباری خیزد، از جولان اوست
هوش مصنوعی: آسمان هیچ نقشی در پاک کردن دل افراد ندارد؛ هر کس به نوعی از وجود خودش، آلودگی‌ها و غبارهایی بر می‌خیزد که ناشی از رفتار و کارهای خود اوست.
از خرام او به عمر جاودان قانع مشو
کاین چنین صد مصرع برجسته در دیوان اوست
هوش مصنوعی: به خاطر زیبایی و جذابیت حرکات او، به عمر جاودان قانع نشو، زیرا او هزاران شعر برجسته و ارزشمند دارد که در دیوانش جمع شده است.
قلزم عشقی که من خاشاک او گردیده ام
چهره گردون کبود از سیلی طوفان است
هوش مصنوعی: در دنیای عشق، من همچون خاشاکی هستم که در دریای عواطف و احساسات غوطه‌ور شدم. چهره آسمان نیز به خاطر طوفانی که در این عشق به وجود آمده، تغییر کرده و به رنگ آبی تیره درآمده است.
آتشین رویی که نعل من ازو در آتش است
آسمان چون دیده قربانیان حیران اوست
هوش مصنوعی: چهره‌ای داغ و سوزان که نعل‌های من از او در آتش قرار دارد، آسمان همچون چشمی است که به قربانیان شگفت‌زده او چشم دوخته است.
نیست آسان در حریم وصل او ره یافتن
چرخ نیلی، یک گره از جبهه دربان اوست
هوش مصنوعی: در مسیر رسیدن به وصال محبوب، کار آسانی نیست و مانند چرخ نیلی، به سختی می‌توان راهی پیدا کرد. فقط یک گره از لباس نگهبان او می‌تواند نشان‌دهنده راه رسیدن باشد.
عشق سلطانی است بی پروا که چندین ماه مصر
از فرامش گشتگان گوشه زندان اوست
هوش مصنوعی: عشق، مانند سلطانی است که هیچ ترسی ندارد و در گوشه زندان خود، افرادی را که مدت‌ها به فراموشی سپرده شده‌اند، به یاد دارد.
گرچه دارد نعمت الوان فراوان خوان عشق
می خورد هر کس جگر بی گفتگو مهمان اوست
هوش مصنوعی: با وجود اینکه عشق نعمت‌های مختلف و زیادی دارد، اما هر کسی بدون هیچ حرف و حدیثی در این سفره عشق جگر خود را فدای آن می‌کند.
نیست صائب شکوه ای از گردش دوران مرا
درد روز افزون من از حسن بی پایان اوست
هوش مصنوعی: من هیچ گونه شکایتی از تغییرات روزگار ندارم، زیرا درد و رنج من ناشی از زیبایی بی‌پایان اوست.
