برگردان به زبان ساده
عالم مکار با ارباب عقبی دشمن است
این چه خس پوش با دلهای بینا دشمن است
هوش مصنوعی: این دنیا و مکاران آن، با روحانیون و اهل ایمان که به فکر آخرت هستند، در تضاد و دشمنی‌اند. پس آن کسی که در پی آرزوهای دنیوی و ظاهری است، در واقع با دلهای آگاه و بصیرت‌دار، به نوعی دشمنی می‌کند.
اهل ابرامند محروم از کرامت های عشق
بی سؤال آن کس که بخشد، با تقاضا دشمن است
هوش مصنوعی: افرادی که برای عشق و محبت خود تابع شروط و خواسته‌های خاصی هستند، از فضائل و برکات عشق واقعی محروم می‌شوند. در مقابل، کسی که به دیگران می‌بخشد و محبت می‌کند، با درخواست و تقاضا رابطه‌ای ندارد و به نوعی دشمن این نوع درخواست‌هاست.
وادی هموار رهرو را کند سر در هوا
آن که ما را گل فشاند در ته پا دشمن است
هوش مصنوعی: در دشت صاف و هموار، مسافری که در حرکت است، ممکن است به خیال و توهم برود. کسی که برای ما جواهر و زیبایی به ارمغان می‌آورد، در واقع در زیر پای ما، دشمنی پنهان دارد.
باطن روشن ضمیران تیغ صیقل داده ای است
وای بر سنگی که با آیینه ما دشمن است
هوش مصنوعی: وجود درونی افراد روشن‌ضمیر همچون تیزی و درخشش چاقویی است که با دقت و مهارت صیقل خورده است. افسوس بر کسی که مانند سنگی، با آینه ما به دشمنی می‌پردازد.
چاره بیماری عشق است پرهیز از طبیب
هر که قدر درد داند، با مداوا دشمن است
هوش مصنوعی: برای درمان درد عشق، باید از پزشک دوری کرد. زیرا کسی که به عمق درد آگاه است، با درمانش مخالف است.
در سر شوریده هر کس که ذوق کار هست
با شتاب و اهتمام کارفرما دشمن است
هوش مصنوعی: هر فردی که اشتیاق و ذوق برای کار دارد، به شدت و با انگیزه دنبال کارهایش می‌رود و در این راه ممکن است با موانع و مشکلاتی مواجه شود که به نوعی با خواسته‌های کارفرما در تضاد است.
دشمن خونخوار را احسان گوارا می کند
عاقبت اندیش با اقبال دنیا دشمن است
هوش مصنوعی: انسان عاقل و دوراندیش می‌داند که محبت و احسان به دشمنان حتی خونخوار نیز در نهایت برای او مفید خواهد بود، زیرا او از دنیا و مادیات دوری می‌کند و به خیر و خوبی اهمیت می‌دهد.
نیست جز خواب پریشان، نقش ها آیینه را
هر که از روشندلان شد، با تماشا دشمن است
هوش مصنوعی: تنها چیزی که باقی مانده خواب آشفته‌ای است. هر کسی که روشنفکر و آگاه شده، با تماشا و مشاهده کردن در تضاد است.
دست پیش آسمان سازند کم ظرفان دراز
همت دریاکشان با جام و مینا دشمن است
هوش مصنوعی: افراد کم‌ظرفیت و محدود به آسمان دست دراز می‌کنند، در حالی که کسانی که همت بلندی دارند، به مانند دریا هستند و در برابر جام و مینا (نماد نوشیدنی و لذت) قرار دارند و با این مسائل مشکل دارند.
از دو عالم، حرف پیش عاشق یکدل مگو
هر که شد یکرنگ، با گلهای رعنا دشمن است
هوش مصنوعی: با کسی که عاشق و صمیمی است، از مشکلات و موضوعات تلخ زندگی صحبت نکن. زیرا هر کسی که در دلش یکرنگ و خالص باشد، با زیبایی‌ها و لطافت‌های زندگی دشمنی نمی‌کند.
شیر خود خون می کند طفلی که پستان می گزد
بد گهر از جهل با چرخ مصفا دشمن است
هوش مصنوعی: شیر به خاطر نوزادی که به پستانش می‌گیرد، خون دل می‌خورد. فرزند بدسرشت از نادانی با آسمان صاف و روشن دشمنی می‌کند.
گوش سنگین می کند بیهوده گویان را سبک
زین سبب واعظ به رند باده پیما دشمن است
هوش مصنوعی: کسی که گوشش سنگین است، توجهی به سخنان بیهوده نمی‌کند. به همین دلیل، واعظان نسبت به آدم‌های رند و میگسار حسادت و دشمنی دارند.
شیوه عاجزکشی عام است در بدگوهران
با تهی پایان سراسر خار صحرا دشمن است
هوش مصنوعی: روش ناتوانی کشتن، در میان مردم پست و بی‌ارزش رایج است. این افراد که خود هیچ چیزی ندارند، مانند خارهای بی‌فایده‌ای در بیابان، دشمنی را برای دیگران به ارمغان می‌آورند.
از نفاق خصم پنهان می کشم صائب ملال
ورنه دارم دوست آن کس را که پیدا دشمن است
هوش مصنوعی: من در پنهان از نفاق و دورویی دشمنان رنج می‌برم، اما واقعیت این است که دوست دارم کسی را که به وضوح دشمن است.
