برگردان به زبان ساده
هرگز ندید چشم جهان روی مکرمات
کوته نشد ز دامن کس دست حادثات
هوش مصنوعی: همیشه چشم جهانیان زیباییها و نیکیهای افراد بزرگ را مشاهده میکند و هیچگاه در دست سرنوشت، از دست آنها بینصیب نمیماند.
بر زایران نگشت گشاده در عطا
بر اهل فضل بسته نشد راه نایبات
هوش مصنوعی: در اینجا گفته شده که برای زائران، درهای نعمت و عطا باز نشده است، و همچنین راه دسترسی به امتیازات و برکات برای اهل فضل و دانش بسته است. به عبارت دیگر، نه تنها زائران از نعمتها بهرهمند نمیشوند، بلکه افراد با دانش و فضیلت نیز از برخورداری از امکانات و فرصتها محرومند.
بی مجد دین صفی سلاطین نجیب ملک
فخر زمانه صدر اجل سید الکفات
هوش مصنوعی: در اینجا درباره شخصیتی صحبت میشود که در زمان خود از مقام و منزلت بالایی برخوردار است. او به عنوان یک فرد برجسته و محترم شناخته میشود که در بین سلاطین و نجبا از اعتبار ویژهای برخوردار است. این فرد در واقع مایه فخر زمانه خود است و مانند یک سید یا رئیسی در میان مردم شناخته میشود که جلال و عظمت خاصی دارد.
یوسف که داد لفظ خوش و عزم ثاقبش
هم آب را طراوت و هم خاک را ثبات
هوش مصنوعی: یوسف، با کلام دلنشین و تصمیمی روشن، هم به آب طراوت میبخشد و هم به خاک استحکام میدهد.
آن مکرمی که بود بخیلی و ظلم را
در ساعت ولادت او ساعت وفات
هوش مصنوعی: آن بزرگوری که در دوران زندگیاش به بخل و ظلم مشهور بود، در لحظهای که به دنیا آمد، همان زمان مرگش نیز رقم خورد.
صدری که گشت پشت فتوت بدو قوی
چون مملکت به تیغ و نبوت به معجزات
هوش مصنوعی: درختی که بر اثر فداکاری و شجاعت ریشهدار شده، مانند سرزمینهایی است که با قدرت و معجزههای پیامبران حمایت میشوند.
اکرام اوست خسته افلاک را شفا
انعام اوست بسته ایام را نجات
هوش مصنوعی: احترام به او موجب آرامش آسمانها و شفای آنهاست، و لطف او نجاتدهنده روزگار است.
عمری است خشم او که بود حاصلش اجل
جانی است عفو او که بود صحتش حیات
هوش مصنوعی: سالهاست که خشم او منجر به مرگ و نابودی میشود، اما بخشش او موجب زندگی و سلامت میگردد.
چرخ است عدل او و معالی دراو نجوم
آب است لفظ او و معانی دراو نبات
هوش مصنوعی: عدل خداوند همچون چرخ گردان است و امور در آن به تعادل و هماهنگی میچرخند. واژهها مانند آب در نجوم، حیات و معنا به وجود میآورند و همه چیز مانند گیاهی در این عالم پرورش مییابد.
کلکش به رنگ زر شد و نشگفت اگر شده ست
از بس که داد زایر او را به زر برات
هوش مصنوعی: این بیت به این معناست که اگر شخص یا چیزی به خاطر رفتار یا ویژگیهای خاصش به طلا و زر تبدیل شود، چندان عجیب نیست. زیرا مردم به اندازهای به او توجه و محبت میکنند که به نوعی او را با طلا میسنجند و برایش ارزش قائل میشوند.
ای صاحبی که در صفت جود و جاه تو
واله شود تفکر و عاجز شود صفات
هوش مصنوعی: ای کسی که با بخشندگی و مقام و مرتبتت، اندیشهها را به حیرت میاندازی و تمام صفات دیگر در برابر تو ناتوان میشوند.
گر جاه را زکات بود جود را ثنا
در مذهب مروت و در شرع مکرمات
هوش مصنوعی: اگر برای مقام و جایگاه، زکات و مالیات وجود دارد، باید برای بخشش و generosity نیز ستایش و تمجید کرد. در اصول اخلاقی و مروت و همچنین در قوانین محترم، این نکته اهمیت دارد.
جز بر تو نیست لایق از اهل زمان ثنا
جز بر تو نیست واجب از اهل زمین زکات
هوش مصنوعی: دیگر کسی در این دوران شایسته ستایش تو نیست و همچنین هیچکس در این زمین نیست که زکات و حق واجب بر تو داشته باشد.
بحری و هست گوهر تو مال و گوشمال
ابری و هست قطره تو هیبت و هبات
هوش مصنوعی: دریا هستی و گوهر تو ارزشمند است، هر چند که ابری وجود دارد، اما قطرهای از تو هم دارای عظمت و جلال خاصی است.
از لفظ کوشش تو دو حرف است بیم و یاس
وز دست بخشش تو دو رگ دجله و فرات
هوش مصنوعی: از کلمات تو دو احساس به وجود میآید: ترس و ناامیدی. و از نعمتهای تو دو نهر مهم و زنده وجود دارد: دجله و فرات.
هست از نتایج کف و کلک تو بذل و فضل
چونین شود نتیجه چونان مقدمات
هوش مصنوعی: عمل و تلاشی که تو از خود نشان میدهی، موجب میشود که نتایج آن به همین شکل نمایان شود. به نوعی، آنچه که از خود نشان میدهی و میکوشی، تأثیر مستقیم بر نتیجه خواهد داشت.
