برگردان به زبان ساده
بسیار سالها به سر خاک ما رود
کاین آب چشمه آید و باد صبا رود
هوش مصنوعی: سال‌های زیادی خواهند گذشت تا کسی به سراغ خاک ما بیاید و آب از چشمه جاری شود و نسیم صبحگاهی بوزد.
این پنج روزه مهلت ایام، آدمی
بر خاک دیگران به تکبر چرا رود؟
هوش مصنوعی: این مدت کوتاه زندگی چرا باید باعث شود تا انسان به خودبزرگ‌بینی و خودخواهی بیفتد و بر دیگران با تکبر رفتار کند؟
ای دوست بر جنازهٔ دشمن چو بگذری
شادی مکن که با تو همین ماجرا رود
هوش مصنوعی: ای دوست، وقتی که از کنار جنازهٔ دشمن رد می‌شوی، شاد نباش. زیرا ممکن است زمانی بر سر تو نیز چنین وضعی بیفتد.
دامن کشان که می‌رود امروز بر زمین
فردا غبار کالبدش در هوا رود
هوش مصنوعی: زنی که امروز با دامن بر زمین می‌رود، فردا ممکن است که تنها خاکستر او در هوا پراکنده شود.
خاکت در استخوان رود ای نفس شوخ چشم
مانند سرمه‌دان که در او توتیا رود
هوش مصنوعی: ای جان خوش‌چهره، همچون سرمه‌دان که در آن سرمه جای می‌گیرد، خاک تو در ریشه‌های وجودم جاری است.
دنیا حریف سفله و معشوق بی وفاست
چون می‌رود هر آینه بگذار تا رود
هوش مصنوعی: دنیا با افراد پست و معشوقانی که وفا ندارند، هم‌پایه و برابر نیست. زیرا هر بار که می‌خواهند بروند، بهتر است که بگذاریم بروند.
این است حال تن که تو بینی به زیر خاک
تا جان نازنین که بر آید کجا رود
هوش مصنوعی: این حالت بدن است که وقتی در زیر خاک قرار می‌گیرد، جان عزیز و گرامی که از آن جدا می‌شود، به کجا می‌رود؟
بر سایبان حسن عمل اعتماد نیست
سعدی مگر به سایهٔ لطف خدا رود
هوش مصنوعی: بر اساس این بیت، سعدی به این نکته اشاره می‌کند که انسان نباید به تنها حسن و نیکویی عمل خود اعتماد کند، بلکه باید همواره به حمایت و رحمت خداوند توکل داشته باشد. در واقع، دستاوردها و موفقیت‌ها زمانی مستحکم خواهند بود که در سایه‌ی لطف و مساعدت الهی قرار گیرند.
یارب مگیر بندهٔ مسکین و دست گیر
کز تو کرم برآید و بر ما خطا رود
هوش مصنوعی: ای خدا، بندهٔ بیچاره‌ام را مجازات نکن و چون بخواهی به ما لطف کن، اشتباهات ما را ببخش.
