برگردان به زبان ساده
ایهاالناس جهان جای تن آسانی نیست
مرد دانا، به جهان داشتن ارزانی نیست
هوش مصنوعی: ای مردم، دنیا جایی برای تن پروری و راحتی نیست. انسان عاقل میداند که در این دنیا هیچ چیزی به آسانی به دست نمیآید.
خفتگان را چه خبر زمزمهٔ مرغ سحر؟
حیوان را خبر از عالم انسانی نیست
هوش مصنوعی: خوابزدهها از آواز صبحگاهانهی پرندهها بیخبرند. جانوران هیچ آگاهی از دنیای انسانها ندارند.
داروی تربیت از پیر طریقت بستان
کادمی را بتر از علت نادانی نیست
هوش مصنوعی: برای رشد و پرورش خود، از wisdom و تجربهی کسانی که در این مسیر قدم گذاشتهاند بهره ببر، چرا که نادانی از هر چیز دیگری بدتر است.
روی اگر چند پری چهره و زیبا باشد
نتوان دید در آیینه که نورانی نیست
هوش مصنوعی: اگرچه چهرهی زیبا و دلانگیزی وجود داشته باشد، اما اگر نور نباشد، نمیتوان آن را در آیینه دید.
شب مردان خدا روز جهان افروزست
روشنان را به حقیقت شب ظلمانی نیست
هوش مصنوعی: شب برای مردان خدا در واقع روز روشن و پرفروغی است، زیرا آنها با حقیقت و معرفت، تاریکیها را از میان برمیدارند و برای دیگران نوری میسازند. در واقع، شب ظلمانی برای آنها وجود ندارد؛ چرا که ایمان و معرفتشان، آنها را از تاریکی دور کرده است.
پنجهٔ دیو به بازوی ریاضت بشکن
کاین به سرپنجگی ظاهر جسمانی نیست
هوش مصنوعی: زور و قدرت شیطان را با تمرین و تلاش خود نابود کن، زیرا این قدرت فقط در ظاهر فیزیکی وجود ندارد.
طاعَت آن نیست که بَرْ خاکْ نَهی پیشانی
صِدق پیش آر که اخلاص به پیشانی نیست
هوش مصنوعی: عبارت فوق به این معناست که عبادت و بندگی واقعی تنها به نشان دادن ظاهری و فروتنی محدود نمیشود. مهم این است که انسان با تمام وجود و از روی صدق و خلوص نیت به خداوند نزدیک شود. اخلاص و نیت پاک، دلیل اصلی ارزش عبادت است و صرف گذاشتن پیشانی بر زمین کافی نیست.
حذر از پیروی نفس که در راه خدای
مردم افکنتر ازین غول بیابانی نیست
هوش مصنوعی: از پیروی از نفس خود برحذر باش، زیرا در مسیر خداوند چیزی خطرناکتر و مخرّبتر از وسوسههای نفس وجود ندارد.
عالم و عابد و صوفی همه طفلان رهند
مرد اگر هست به جز عارف ربانی نیست
هوش مصنوعی: دانشمند، عبادتدار و عارف همه در مسیر آغازین هستند؛ اما اگر کسی وجود داشته باشد که واقعاً عارف و خداشناس باشد، اوست که به حقیقت رسیده است.
با تو ترسم نکند شاهد روحانی روی
کالتماس تو به جز راحت نفسانی نیست
هوش مصنوعی: از همراهی با تو نگرانم، ای شاهد زیبا، تنها امید من در این رابطه، آرامش جسمی است و هیچ چیز دیگری نمیخواهم.
خانه پرگندم و یک جو نفرستاده به گور
برگ مرگت چو غم برگ زمستانی نیست
هوش مصنوعی: خانه پر از گندم است، اما هیچ دانهای برای گور نفرستادهاند. برگ گور تو مانند برگهای پاییزی نیست که غمانگیز باشد.
ببری مال مسلمان و چو مالت ببرند
بانگ و فریاد برآری که مسلمانی نیست
مال مسلمانی را میدزدی و وقتی مال تو را بدزدند فریاد کنی مسلمانی نیست
آخری نیست تمنای سر و سامان را
سر و سامانی به از بی سر و سامانی نیست
هوش مصنوعی: آرزو برای داشتن ترتیب و نظم هیچگاه به پایان نمیرسد، و داشتن یک زندگی بینظم و بینظمی بهتر از عدم وجود نظم و سامان است.
آن کس از دزد بترسد که متاعی دارد
عارفان جمع بکردند و پریشانی نیست
هوش مصنوعی: آن کسی که دارای چیزی ارزشمند باشد، از دزد و سرقت میترسد. در مقابل، عارفان که به شناخت و آگاهی دست یافتهاند، هیچ گونه پریشانی و اضطرابی ندارند.
وانکه را خیمه به صحرای فراغت زدهاند
گر جهان زلزله گیرد غم ویرانی نیست
هوش مصنوعی: کسی که در فضای آرامش و آسایش زندگی میکند، حتی اگر دنیا هم دچار مشکلات و بحرانها شود، نگرانی و اندوهی از ویرانی و نابودی ندارد.
یک نصیحت ز سر صدق جهانی ارزد
مشنو ار در سخنم فایده دو جهانی نیست
هوش مصنوعی: یک نصیحت صادقانه و درست میتواند بسیار باارزش باشد؛ پس نباید به سخنان من که شاید فایدهای در نظر نداشته باشد، توجه نکنی.
حاصل عمر تلف کرده و ایام به لغو
گذرانیده، به جز حیف و پشیمانی نیست
هوش مصنوعی: زندگی را به بطالت گذراندیم و وقت را بیهوده هدر دادیم، جز حسرت و افسوس چیزی باقی نمانده است.
سعدیا گرچه سخندان و مصالح گویی
به عمل کار برآید به سخندانی نیست
هوش مصنوعی: ای سعدی، هرچند تو کسی داناتر و سخنوری هستی، اما نتیجهی کار با حرف زدن به دست نمیآید و عمل مهمتر از سخن است.
تا به خرمن برسد کشت امیدی که تراست
چارهٔ کار به جز دیدهٔ بارانی نیست
هوش مصنوعی: برای رسیدن به هدف و دستیابی به آنچه که در دل داریم، باید تلاش کنیم و گاهی نیز بر احساسات خود غلبه کنیم. تنها راه حل برای رفع مشکلات، نگاهی پر از احساس و امید به آینده است.
گر گدایی کنی از درگه او کن باری
که گدایان درش را سر سلطانی نیست
هوش مصنوعی: اگر از درگاه او درخواست کنی، بر تو لازم است که تقاضا کنی، چون در خانه او هیچ مظهر سلطنتی گدایان را رد نمیکند.
یارب از نیست به هست آمدهٔ صنع توایم
وانچه هست از نظر علم تو پنهانی نیست
هوش مصنوعی: پروردگارا، من از عدم به وجود آمدهام و ساخت تو هستم. هرچیزی که وجود دارد، برای علم تو پنهان نیست.
گر برانی و گرم بندهٔ مخلص خوانی
روی نومیدیم از حضرت سلطانی نیست
هوش مصنوعی: اگر تو مرا طرد کنی و به خود بخوانی، من از درگاه پادشاهی ناامید نخواهم شد.
ناامید از در لطف تو کجا شاید رفت؟
تو ببخشای که درگاه تو را ثانی نیست
هوش مصنوعی: هیچکس نمیتواند از در محبت و لطف تو ناامید شود. لطفاً من را ببخش که چنین درگاهی به جز درگاه تو وجود ندارد.
دست حسرت گزی ار یک درمت فوت شود
هیچت از عمر تلف کرده پشیمانی نیست
هوش مصنوعی: اگر فرصتی را از دست بدهی، هیچ دلیلی برای پشیمانی در عمر هدر رفتهات وجود ندارد.
