برگردان به زبان ساده
هر آن نصیبه که پیش از وجود ننهادست
هر آن که در طلبش سعی می‌کند بادست
هوش مصنوعی: هر چیزی که برای انسان مقدر شده و قبل از به دنیا آمدن او تعیین شده، هر کس که به دنبال آن است، باید تلاش کند تا به آن دست یابد.
سر قبول بباید نهاد و گردن طوع
که هرچه حاکم عادل کند نه بیدادست
هوش مصنوعی: باید سر را با رضایت تسلیم کرد و گردن را به پذیرش فرود آورد، زیرا هر کاری که حاکم عادل انجام دهد، ظلم نیست.
کلید فتح اقالیم در خزاین اوست
کسی به قوت بازوی خویش نگشادست
هوش مصنوعی: کلید دسترسی به سرزمین‌ها و موفقیت‌ها تنها در خزانه‌دار اوست و هیچ‌کس با زور بازوی خود نتوانسته به این دستاوردها برسد.
به چشم طایفه‌ای کژ همی نماید نقش
گمان برند که نقاش غیر استادست
هوش مصنوعی: نگاه برخی افراد به چیزی که به نظر آنها بد و نادرست می‌آید، باعث می‌شود فکر کنند که هنرمند یا خالق آن اثر مهارت و استعداد لازم را ندارد. این نشان می‌دهد که برداشت‌ها و قضاوت‌های انسان‌ها می‌تواند بر اساس فهم نادرست یا ناپخته‌ای باشد که از موضوع دارند.
اگر تو دیده‌وری نیک و بد ز حق بینی
دو بینی از قبل چشم احول افتادست
هوش مصنوعی: اگر تو توانایی دیدن خوبی و بدی را داشته باشی و به حقیقت نگاه کنی، می‌توانی از پیش، با چشم بصیرت خود، آنچه را که در عالم هستی وجود دارد، تشخیص دهی.
همان که زرع و نخیل آفرید و روزی داد
ملخ به خوردن روزی هم او فرستادست
هوش مصنوعی: خداوندی که کشاورزی و درختان خرما را خلق کرد و روزی را برای ملخ فراهم آورد، همان خداوند روزی ما را نیز می‌دهد.
چو نیک درنگری آنکه می‌کند فریاد
ز دست خوی بد خویشتن به فریادست
هوش مصنوعی: وقتی به دقت فکر کنی، متوجه می‌شوی کسی که از رفتار بد خود شکایت می‌کند، در واقع در حال فریاد زدن برای کمک است.
تو پاک باش و مدار ای برادر از کس باک
به یاد دار که این پندم از پدر یادست
هوش مصنوعی: ای برادر، تو باید پاک و بی‌دغدغه باشی و نگران هیچ‌کس نباشی. به خاطر داشته باش که این نصیحت از سوی پدرم به من رسیده است.
اگر به پای بپویی و گر به سر بروی
مقسمت ندهد روزیی که ننهادست
هوش مصنوعی: اگر تلاش کنی و زحمت بکشی یا بر بلندترین مرتبه‌ها بروی، به تو روزی و رزق نخواهد داد اگر سرنوشتت در آن نباشد.
خدای راست بزرگی و ملک بی‌انباز
به دیگران که تو بینی به عاریت دادست
هوش مصنوعی: خدای واقعی بزرگ و پادشاهی است که هیچ همتایی ندارد و آنچه را که می‌بینی، تنها به عنوان امانت به دیگران داده است.
گر اهل معرفتی دل در آخرت بندی
نه در خرابهٔ دنیا که محنت آبادست
هوش مصنوعی: اگر به درک و شناخت حقیقی رسیده‌ای، دل خود را به زندگی پس از مرگ متصل کن و نه به خرابه‌های دنیوی که پر از سختی و مشکلات است.
به خاک بر مرو ای آدمی به کشی و ناز
که خاک پای تو همچون تو آدمیزادست
هوش مصنوعی: ای انسان، به خاک نغلت و به خود نناز، چرا که خاک زیر پاهای تو نیز مثل خود تو یک انسان است.
جهان بر آب نهاده‌ست و عاقلان دانند
که روی آب نه جای قرار و بنیادست
هوش مصنوعی: جهان همانند سطح آب قرار دارد و افراد هوشمند می‌دانند که بر روی آب نمی‌توان ایستاد و مستقر شد.
رضا به حکم قضا اختیار کن سعدی
که هرکه بندهٔ فرمان حق شد آزادست
هوش مصنوعی: سعدی، با رضایت به سرنوشت خود کنار بیا و انتخاب کن، زیرا هر کسی که به دستورات الهی عمل کند، در حقیقت آزاد است.
