خانه معرفی پرسش‌های متداول حریم خصوصی بیت تصادفی تازه‌های گنجور تماس

حکمت شمارهٔ ۸۳

سعدی » گلستان » باب هشتم در آداب صحبت » حکمت شمارهٔ ۸۳

هر که در پیش سخن دیگران افتد تا مایهٔ فضلش بدانند، پایهٔ جهلش معلوم کند.

ندهد مرد هوشمند جواب

مگر آن گه کز او سؤال کنند

گرچه بر حق بود مزاج سخن

حمل دعویش بر محال کنند

حکمت شمارهٔ ۸۲: حلم شتر چنان که معلوم است اگر طفلی مهارش گیرد و صد فرسنگ برد، گردن از متابعتش نپیچد. اما اگر دره‌ای هولناک پیش آید که موجب هلاک باشد و طفل آنجا به نادانی خواهد شدن، زمام از کفش در گسلاند و بیش مطاوعت نکند که هنگام درشتی ملاطفت مذموم است و گویند دشمن به ملاطفت دوست نگردد بلکه طمع زیادت کند.حکمت شمارهٔ ۸۴: ریشی درون جامه داشتم و شیخ از آن هر روز بپرسیدی که چون است و نپرسیدی کجاست. دانستم از آن احتراز می‌کند که ذکر همه عضوی روا نباشد و خردمندان گفته‌اند هر که سخن نسنجد، از جوابش برنجد.

اطلاعات

وزن: فعلاتن مفاعلن فعلن (خفیف مسدس مخبون)

قالب شعری:غزل/قصیده/قطعه

منبع اولیه: ویکی‌نبشته

تعداد ابیات: 2

* با انتخاب متن و لمس متن انتخابی می‌توانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.

برگردان به زبان ساده

هر که در پیش سخن دیگران افتد تا مایهٔ فضلش بدانند، پایهٔ جهلش معلوم کند.

کسی که بدون سوال و بدون دعوت و خودبه‌خود شروع به حرف زدن کند تا فضیلت و دانش و برتری خودش را به رخ بکشد، در واقع نادانی‌اش را آشکار می‌کند.

ندهد مرد هوشمند جواب

مگر آن گه کز او سؤال کنند

مرد عاقل و باهوش حرف نمی‌زند و جواب نمی‌دهد، مگر وقتی که از او سؤال کنند.

گرچه بر حق بود مزاج سخن

حمل دعویش بر محال کنند

[اگر بدون سوال‌کردن یا بدون ضرورت یا برای به رخ کشیدن دانش و فضیلتش سخن بگوید] حتی اگر حرفش کاملاً درست و حقیقت باشد مردم ادعایش را به یاوه‌گویی و محال‌بودن تعبیر می‌کنند.