حکمت شمارهٔ ۵۲

سعدی » گلستان » باب هشتم در آداب صحبت » حکمت شمارهٔ ۵۲

خردمندی را که در زمرهٔ اجلاف سخن ببندد شگفت مدار، که آواز بربط با غلبهٔ دهل بر نیاید و بوی عنبر از گند سیر فرو ماند.

بلند آواز نادان گردن افراخت

که دانا را به بی شرمی بینداخت

نمی‌داند که آهنگ حجازی

فرو ماند ز بانگ طبل غازی

حکمت شمارهٔ ۵۱: حکیمی که با جُهّال دراُفتد توقعِ عزّت ندارد وگر جاهلی به ‌زبان‌آوری بر حکیمی غالب آید عجب نیست که سنگی‌ست که گوهر همی‌شکند.حکمت شمارهٔ ۵۳: جوهر اگر در خلاب افتد، همچنان نفیس است و غبار اگر به فلک رسد، همان خسیس. استعداد بی تربیت دریغ است و، تربیت نامستعد ضایع. خاکستر نسبی عالی دارد که آتش جوهر علویست ولیکن چون به نفس خود هنری ندارد، با خاک برابر است و قیمت شَکَر نه از نی است ، که آن خود خاصیت وی است.

اطلاعات

وزن: مفاعیلن مفاعیلن فعولن (هزج مسدس محذوف یا وزن دوبیتی)

قالب شعری:قطعه

منبع اولیه: ویکی‌نبشته

تعداد ابیات: 2

* با انتخاب متن و لمس متن انتخابی می‌توانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.

برگردان به زبان ساده

اگر خردمندی در جمع افراد نادان و بی‌فرهنگ سکوت کند و سخنی نگوید، نباید تعجب کرد. چون صدای نرم و دل‌انگیز بربط در برابر صدای بلند و غالب دهل شنیده نمی‌شود. همچنین، بوی خوش و لطیف عنبر در مقابل بوی تند و ناخوشایند سیر گم می‌شود و به چشم نمی‌آید. (در محیطی پر از نادانی و بی‌فرهنگی، خرد و دانایی ممکن است تحت‌الشعاع قرار گیرد و فرصت بروز پیدا نکند. خردمند در چنین جمعی ترجیح می‌دهد سکوت کند، چون می‌داند سخنش شنیده یا درک نمی‌شود.)